1397 4 2 0 338

0 طرح توسعۀ استفادۀ حداکثری از الزام سهم داخل و فرصت‌ها و چالش‌های ناشی از آن در صنعت نفت و گاز Local Content Development Plan in Oil and Gas Industry: Opportunities and Threats https://jrels.ut.ac.ir/article_70839.html 10.22059/jrels.2019.255246.195 0 پس از ملی شدن نفت و هم‌زمان با شناسایی حق کشورها بر ذخایر و منابع زیرزمینی، الزام سهم داخل به عنوان یکی از تعهدات شرکت‌های بین‌المللی نفتی در قراردادهای بالادستی نفت و گاز گنجانده شد و مطابق آن، سرمایه‌گذار خارجی موظف شد در هنگام انجام عملیات نفتی در کشور میزبان از نیروی انسانی، کالاها و خدمات داخلی آن کشور به میزان مقرر در قانون و یا قرارداد استفاده کند. این الزام که امروزه به صورت قاعده‌ای عرفی در این صنعت شناخته می‌شود، به روش‌های مختلفی بر سرمایه‌گذار خارجی اِعمال می‌شود که برخی از آنها الزامی بوده و برخی دیگر جنبۀ تشویقی دارند. الزام سهم داخل مصادیق گوناگونی دارد که سیاست‌گذاران هر کشور، با توجه به شرایط داخلی موجود و نیازهای جامعه، تمامی و یا برخی از مصادیق را در قوانین و قراردادها بیان می‌کنند و طرف دوم با امضای قرارداد به رعایت آن ملتزم خواهد شد. این الزام که امروزه اکثریت دولت‌های میزبان در قراردادهای خود به آن اشاره می‌کنند، نه تنها می‌تواند برای کشور میزبان دربردارندۀ منافع فراوانی باشد و سودآوری این قراردادها را دوچندان سازد، بلکه در بسیاری از موارد نیز منافع زیادی برای سرمایه‌گذاران و پیمانکاران بین‌المللی نفتی ناشی از آسان‌تر و ارزان‌تر بودن دسترسی به کالاها و خدمات داخلی و نیروهای محلی خواهد داشت. اما باید در نظر داشت که اتخاذ این سیاست در همۀ موارد سبب ایجاد آثار اقتصادی و اجتماعی مثبت برای طرفین قرارداد نخواهد شد و در مواردی سبب بروز چالش‌هایی در کشور نیز می‌شود که باید پیش از اجرای این سیاست بدان اندیشید و راه حل‌هایی برای برون‌رفت از آن ترسیم کرد. 1 Since the nationalization of petroleum industry and recognition of the states’ sovereign right over their reserves and underground resources, the “local content strategy” has become one of the main commitments of the international oil companies in the upstream oil and gas contracts. The rationale behind including such clause is to create jobs, promote enterprise development and to facilitate transfer of new skills and technologies to the host country. According to this provision, foreign investors are obligated to give priority to domestic goods and services as well as native workforce while conducting petroleum operations. Local Content requirement has become a customary rule in the industry and is implemented in different ways. While some of them are mandatory, others are voluntary. This provision increases the operators’ motivations by means of fiscal incentives or tax reduction. Local content regimes entail risks and opportunities for both host government and oil and gas companies. The requirement yields benefit for host governments as well as foreign investors through providing easy access to affordable manpower and services. However, the economic and social impacts associated with such requirement are not always positive for all parties of the contracts, and in some cases serious challenges may arise in host countries and for companies. For example, operators and international contractors may face unrealistic expectations or targets from host governments or local communities seeking quick results. So before proceeding to implementation phase, any potential challenge should be analyzed and appropriate solutions should be found in advance. 267 292 سید نصرالله ابراهیمی Seyed Nasrollah Ebrahimi استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ایران snebrahimi@ut.ac.ir فاطمه خوش چهره Fatemeh Khoshchehreh دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز دانشگاه تهران ایران f.khoshchehreh@gmail.com الزام سهم داخل توسعۀ اقتصادی سرمایه‌گذاری خارجی صنعت نفت و گاز فرصت‌ها و چالش‌ها الف) فارسی##1) کتاب‌ها##1. زارع، محمدحسن (1385). سرمایه‌گذاری خارجی و سازمان تجارت جهانی با نگاهی به وضعیت ایران. تهران، شرکت چاپ و نشر بازرگانی.##2) مقاله‌ها##2. ابراهیمی، سید نصرالله؛ تقی‌زاده، ابراهیم؛ سریر، فرزانه (1393). «بررسی اصول حقوقی حاکم بر قراردادهای بالادستی صنعت نفت و گاز ایران». دوفصلنامۀ علمی- پژوهشی دانش حقوق مدنی، سال سوم، شمارۀ 2، ص 1 - 13.##3. درخشان، مسعود (1392). «ویژگی‌های مطلوب قراردادهای نفتی: رویکرد اقتصادی - تاریخی به عملکرد قراردادهای نفتی در ایران». فصلنامۀ اقتصاد انرژی ایران، سال سوم، شمارۀ 9، ص 53 - 113.##4. شیروی، عبدالحسین؛ پوراسماعیلی، علیرضا (1390). «مطالعۀ تطبیقی الزام سهم داخل در قوانین و مقررات ایران و مقررات سازمان تجارت جهانی». مجلۀ حقوقی دادگستری، سال 75، شمارۀ 74، ص 41 - 68.##ب) انگلیسی##5. Decker, D.C (2014), Modern Economic Regulation: An Introduction to Theory and Practice; Cambridge University Press: New York, NY, USA.##6. Ernst and Young  (2012). “Global Oil and Gas Tax Guide.” http://www.ey.com/Publication/##7. Ford, C.L (2008), “New Governance, Compliance, and Principles-Based Securities Regulation”. Am. Bus. Law J., 45, 1–60.##8. Hufbauer, G.C.; Schott, J.J.; Cimino-Isaacs, C (2013),” Local Content Requirements: A Global Problem”; Peterson Institute for International Economics Press: Washington, DC, USA; ISBN 978-0-88132-681-9.##9. IPIECA (2011), “Local content Strategy, A guidance document for the oil and gas industry”, available at www.ipieca.org##10. Ivar Kolstad & Abel Kinyondo (2016), “Alternatives to local content requirements in resource-rich countries”, Oxford Development Studies, p.4.##11. Kalyuzhnova, Yelena  (2016), “Local Content Policies in Resource-rich Countries, Euro-Asian Studies”, p301.##12. Larsen, M. N., P. Yankson and N. Fold (2009),” Does FDI Create Linkages in Mining? The Case of Gold Mining in Ghana, Transnational corporations and development policy: Critical perspectives”, 247- 273.##13. Levett, Michaal & E.Chandler, Ashley (2012), “Maximizing development of local content across industry sectors in emerging markets”, center for strategic & international studies, p 19.##14. McKinsey Global Institute (2013), “Reversing the Curse: Maximizing the Potential of Resource-Driven Economies”.##15. Nikièma, S.H (2014), “Performance Requirements in Investment Treaties Best Practices Series”; International Institute for Sustainable Development (IISD): Winnipeg, MB, Canada.##16. Tordo, S (2007). “Fiscal Systems for Hydrocarbons: Design Issues.” World Bank Working Paper 123/07, World Bank, Washington, DC.##17. Ramdoo, Isabelle (2016), “Local content policies in mineral-rich Countries, An overview”, European center for development policy management, No. 193.##18. Sigam, C.; Garcia, L (2010), “Extractive Industries: Optimizing Value Retention in Host Countries”; UNCTAD: Geneva, Switzerland.##19. Tordo, S., B. S. Tracy, and N. Arfaa (2011). “National Oil Companies and Value Creation.” World Bank Working Paper No. 218, Washington, DC. http://go.worldbank.org/ UOQSWUQ6P0. P 9.##20. Umemoto, masaru (1998), “three essays on local content requirements”, PhD dissertation in economics, faculty of graduate of Vanderbilt University.##

0 حل مسالمت‌آمیز و شرایط جایگزین؛ روش‌های حل و فصل اختلافات در قراردادهای نوین بالادستی صنعت نفت و گاز با تأکید بر قرارداد IPC Peaceful Resolution and Alternative Conditions as Dispute Resolution Methods in Upstream Contracts for the Oil and Gas Industry with an Emphasis on IPC Contracts https://jrels.ut.ac.ir/article_70840.html 10.22059/jrels.2019.267142.235 0 مهم‌ترین وجه تمایز قراردادهای جدید IPC با قراردادهای بیع متقابل، حضور پیمانکار در دورۀ بهره‌برداری و بلندمدت بودن زمان قرارداد است. در چنین شرایطی، احتمال بروز اختلاف نظر یا دعوای حقوقی، قراردادی و فنی افزایش می‌یابد. بنابراین، صرف روش داوری و دادگاه پیش‌بینی‌شده در قراردادهای بیع متقابل، پاسخگو نیست. پیچیدگی‌های فنی- مالی دورۀ تقریباً پانزده‌سالۀ بهره‌برداری، دست‌اندرکاران طراحی مدل جدید را بر آن داشت تا افزون بر روش‌های سنتی حل و فصل اختلافات، از شیوه‌های جدیدی همچون ارجاع به کارشناس دارای شرایط در اختلافات مالی و فنی استفاده کنند؛ چنین روش‌هایی هزینه و زمان تصمیم‌گیری را می‌کاهد که موضوعی حیاتی برای پروژه‌ها شمرده می‌شود. در مقالۀ پیش رو، روش حل مسالمت‌آمیز و روش‌های جایگزین که صرفاً محدود به راه حل‌های حقوقی نیستند، پیشنهاد شده است. 1 The most important aspect is the distinction of the new IPC contracts with reciprocal contracts is the presence of the contractor during the operation period and a long-term contract length. In such situations, the probability of disagreement or legal, contractual, and technical litigation is increased. Therefore, it is only the method of arbitration and the foreseeable court do not respond to mutually exclusive contracts. The technical-financial complexities of the nearly 15-year period of exploitation involved designers of the new model in addition to traditional ways of resolving disputes, new practices such as referral to qualified experts in financial and technical disputes, such methods reduce the cost and timing of decisions that are critical to projects. Within the scope of this agreement, three methods of peaceful settlement, alternative conditions and ultimately arbitration are proposed. This paper proposes a peaceful solution method and alternative methods that are not limited to legal solutions. 293 320 بهشید ارفع‌نیا Behshid Arfania دانشیار دانشکدۀ حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ایران bearfania@gmail.com عماد ملاابراهیمی Emad Molla Ebrahimi دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ایران em.ebrahimi63@gmail.com داوری روش‌های مسالمت‌آمیز روش‌های جایگزین روش‌های حل و فصل اختلافات قراردادهای نوین بالادستی نفت و گاز الف) فارسی##1) کتاب‌ها##1. اسماعیلی هریسی، ابراهیم (1394). مبانی حقوق پیمان. تهران، انتشارات جاودانه.##2. جنیدی، لعیا (1387). اجرای آرای داوری بازرگانی خارجی. چاپ اول، تهران، انتشارات مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.##3. ربیعی، فرانک (1381). «حقوق قراردادها، قراردادهای نفتی، قیرپاشی، کشتی‌رانی و تولید نفت و گاز». چاپ اول، تهران، انتشارات بهنامی.##4. شهبازی‌نیا، مرتضی (1386). حل و فصل اختلاف ناشی از سرمایه‌گذاری (مطالعۀ تطبیقی). تهران، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.##5. شیروی، عبدالحسین (1391). حقوق تجارت بین‌الملل. چاپ چهارم، تهران، انتشارات سمت.##6. ____________ (1393). حقوق نفت و گاز. چاپ اول، تهران، انتشارات میزان.##7. ____________ (1393). داوری تجاری بین‌المللی. چاپ سوم، تهران، انتشارات سمت.##8. شهرکی علیدوستی، ناصر (1394). حقوق سرمایه‌گذاری خارجی؛ قواعد حاکم بر حل و فصل اختلاف. تهران، انتشارات خرسندی.##9. صلح‌چی، محمدعلی؛ نژندی‌منش، هیبت الله (1387). حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات بین‌المللی. چاپ اول، تهران، انتشارات میزان.##10. محبی، محسن (1386). مباحثی از حقوق نفت و گاز در پرتو رویۀ داوری بین‌المللی، سلب مالکیت و غرامت در قراردادهای نفتی. چاپ اول، تهران، مرکز مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.##11. محبی، محسن (1380). نظام داوری اتاق بازرگانی بین‌المللی. تهران، انتشارات اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران.##12. مردای، غلامرضا (1393). داوری در قراردادها. تهران، انتشارات بهنامی.##13. مقایسۀ قراردادهای IPC با قراردادهای بیع متقابل (1395)، تهران، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات بخش عمومی.##2) مقاله‌ها##14. ابراهیمی، سید نصرالله؛ شیروی، عبدالحسین؛ اصغریان، مجتبی (1388). «اکتشاف و توسعۀ میادین نفتی ایران از طریق قراردادهای بیع متقابل». مجلۀ امور حقوقی بین‌المللی، شماره 41، ص 262-243.##15. ابراهیمی، سید نصرالله؛ سلطان‌زاده، سجاد (1393). «مفهوم سرمایه‌گذاری در رویۀ داوری مرکز حل و فصل اختلافات سرمایه‌گذاری خارجی (ایکسید)». مجلۀ امور حقوقی بین‌المللی، تابستان، شمارۀ 50، ص 199-175.##16. ابراهیمی، سید نصرالله؛ تقی‌زاده، ابراهیم؛ سریر، فرزانه (1393). «بررسی اصول حقوقی حاکم بر قراردادهای بالادستی صنعت نفت و گاز در ایران». مجلۀ دانش حقوق مدنی، سال سوم، شمارۀ 2، ص13-1.##17. اسکندری، امیرمحمد (1384). «نقش تکمیلی روش‌های حل اختلاف جایگزین ADR در حل و فصل دعاوی مربوط به ضمان قهری و خسارات». مجلۀ کانون وکلای دادگستری مرکز، شمارۀ 22، ص57-29.##18. درویشی هویدا، یوسف (1388). «شیوه‌های جایگزین و غیر قضایی حل و فصل اختلافات». مجلۀ قضاوت، شمارۀ 32، ص 39-34.##19. ______________ (1390). «مطالعه‌ای بر میانجی‌گری به عنوان روش دوستانۀ حل و فصل اختلافات». فصلنامۀ حقوق دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دورۀ 41، شمارۀ 4، ص 137-121.##20. _______________ (1389). «استفادۀ مستقیم از کارشناس در حل و فصل اختلافات». فصلنامۀ حقوق دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دورۀ 40، شمارۀ 4، ص 192-173.##21. رضایی، علی (1396). «حل و فصل اختلافات در ساختار تأمین مالی پروژه با تأکید بر یکپارچگی قراردادی». فصلنامۀ مطالعات حقوق انرژی، دورۀ 3، شمارۀ 1، ص 1-29.##22. _________ (1395). «اصلاح‌گری و میانجی‌گری به عنوان جایگزین روش‌های سنتی حل اختلافات مدنی-  تجاری (امکان به‌کارگیری آنها در صنعت نفت». فصلنامۀ تحقیقات حقوقی، شمارۀ 78، ص 57-81.##23. مصلحی، علی‌حسین؛ صادقی، محسن (1381). «نگاهی به شیوه‌های جایگزین حل و فصل اختلاف در مقررات جدید اتاق بازرگانی بین‌المللی». مجلۀ حقوقی، شمارۀ 26 و 27، ص 382-365.##24. کاویانی، کوروش (1380). «اصل 139 قانون اساسی و شرط داوری در قراردادهای مصوب مجلس شورای اسلامی». مجلۀ پژوهش حقوق عمومی، شمارۀ 5، ص 144-129.##25. مبارکی، مصطفی؛ عمادزاده، کاظم؛ مسعود، غلامحسین (1396). «مراجع ذی‌صلاح دادرسی و داوری در قراردادهای اداری و نفتی». مجلۀ حقوقی پژوهش‌نامۀ امام صادق (ع)، شمارۀ 46، ص 148-169.##26. هرویان، فرزانه (1397). «شیوه‌های حل و فصل اختلاف در قراردادهای نفت و گاز». ماهنامۀ نفت و گاز و انرژی، سال پنجم، شمارۀ 21، ص 10-2.##3) سایر##27. ابراهیمی، سید نصرالله (1393). جزوۀ درسی حقوق نفت و گاز. دورۀ کارشناسی ارشد، تهران، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران..##28. امین‌زاده، الهام (1394). دومین همایش ملی حقوق انرژی با محوریت صنایع نفت و گاز، پالایش و پتروشیمی. تهران..##29. حیاتی، علی (1390). تحلیل حقوقی قراردادهای بالادستی صنعت نفت و گاز. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، حقوق تجاری و اقتصادی بین‌المللی، تهران، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران.##30. _______________ (1387). شیوه‌های جایگزین حل و فصل اختلافات. پایان‌نامۀ دکتری، تهران، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران.##31. شیوه‌نامۀ حل اختلافات قراردادی وزارت نفت، شمارۀ 260112-28/1 مورخ 05/06/1393.##32. صمدی، عبدالرضا (1394). چالش‌های قراردادها و حل و فصل اختلافات. دومین همایش ملی حقوق انرژی، مرکز مطالعات حقوق انرژی دانشگاه تهران.##33. قانون شرایط عمومی و اختصاصی پیمان، مصوب 03/03/1378.##34. قنبری، افسانه (1388). سازوکارهای حل و فصل اختلاف در قراردادهای بین‌المللی نفتی در ایران با تأکید بر روش ADR. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، دانشگاه پیام نور.##35. مداحی‌نسب، مصطفی (1394). روش‌های حل و فصل اختلافات و پیشگیری از آنها در قراردادهای نفت و گاز. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.##36. منصوری تهرانی، سید روح الله (1389). روش برتر حل و فصل اختلافات بین‌المللی در قراردادهای نفت و گاز – میانجی‌گری- داوری. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.##37. معرفی مدل‌های جدید قراردادهای نفتی IPC (1394)، متن کنفرانس پاسخ به ابهام‌های مدل جدید قراردادهای نفتی، تهران، اجلاس سران کشورهای اسلامی.##ب) انگلیسی##38. Andrew Tweeddel and Karen Tweeddel, (2005), Arbitration of Commercial Disputes: International and English Law and Practice, NewYork Oxford University Press.##39. nglade Leila and Tackaberry John, (2004), "international dispute resolution", London, sweet and Maxwell, Vol 1 materials.##40. Alternative Dispute Resolution in civil cases, (1998), reports of the task force on the quality of Justice Subcommittee on alternative dispute resolution and the judicial system.##41. Alternative Dispute Resolution, (1998), Handbook of Arbitration practice, Roland Bernstein and other (editors), London, Sweet and Maxwell.##42. Alan Redfern and Martin Hunter, (2003), Law and Practice of International Commercial Arbitration, London, Sweet and Maxwell.##43. Al Hesilan salah, (1996), Mediation as a Means for Amicable settlement of dispute in Arab countries, wipo conference on mediation, organized by the wipo arbitration and mediation center, Geneva.##44. Arthur Marriott, (2003), "ADR in Civil and Commercial Disputes", Bernstein’s Handbook of Arbitration and dispute resolution practice John Tackaberry and Arthur Marriott, London Sweet and Maxwell, (editors) Vol 1.##45. Bahatunde J Fagbohunlu & mark moradi, (2006), A Guide to international litigation and arbitration an English perspective.##46. 7-Bagner Hans, (2001), "Confidentiality a funda mental principle in international commercial arbitration, Journal of international arbitration", Vol 18.##47. Christion Housmaninger, (1990), ''Civil Liability of Arbitrator: Comparative analysis and Proposals for Reform''. Journal of Internation Arbitration Vol. 7, No, 51-4, p 19.##48. Danial V. Davidson & Brenda E. Knowles & Lynn M. Forsithe,2001 Business Law, 7th Ed.##49. Duruigho Emeka, (2006), "Permanent Sovereinty and people’s ownership of natural resource, George Washington International Law Review", vol, 38.##50. Edelman Lester, (1987), and Carr Frank, the Mini-Trial: "An Alternative Dispute Resolution Procedure", the Arbitration Journal, Vol 42, No1, p 37.##51. Francis Gurry, (1996),"confidentiality in mediation’’WIPO conference on mediation organized by the WIPO Arbitration and Mediation center", Geneva.##52. Hibber, peter R. and Paul Newman, (2004)," ADR and adjudication in construction dispute".##53. Harris T.L, (2007), "The Public Policy Exception to Enforcement of International Arbitration Award under the New York Convention, Journal of International Arbitration", Vol 24, No 1.##54. John Mitchell with Valerie Marcel and Beth Mitchell, (2012)," what next for the Oil and Gas industry".##55. Klaus Peter Berger, Private Dispute Resolution, (2002), Negotiation Mediation Arbitration, Vol. 2.##56. Krishan Ranbir, (2001), "An Overview of the Arbitration and Conciliation Act 1006 Journal of International Arbitration", Vol 23, No 3.##57. L. Michael Hager and Robert Poitchard, (1999), ''Deal mediation: How ADR techniques can help achieve durable agreements in the global Markets'', ICSID review foreign investment law Journal, vol, 141, No1.##58. Marriott Arthur, (2003), "ADR in civil and commercial disputes, Bernstein’s Handbook of Arbitration and dispute resolution practice, John tackaberry and Arthur Marriott(editors)", Vol 1, London, sweet and Maxwell.##59. Mackay (R.B), (1995), "Ethical Consideration in Alternative Dispute Resolution, the Arbitration Journal", Vol 45.##60. Oliver Hart, (1988), John Moore, Incompelet Contract and Renegotation, Econometrica, Valme 56, Issue 4, p, 755.##61. Saran Leonard and Kanagag Dharmananda, ''Peace Talks before War, (2006), "The Enforement of Clsuses for Dispute Resolution before Arbiration'' Journal of International Arbitration Vol 23, No4, p 302.##62. Saleh Al- Hejailan, (1996), ''Mediation as a means for amicable settlement of dispute in Arab Countries'', WIPO Conference on Mediation, organized by the WIPO arbitration and mediation center, Geneva.##63. Lawrence W. Newman, (1998), ''A Practical Assessment of Arbitral Dispute Resolution'', Lex Mercatoria and Arbitration, Thomas, E. Carboonel (General Editor), p1.##64. Leila Angalde and John Tackaberry, (2004), "International Dispute Resolution", Vol, 1, Materials, London, S8weet and Maxwell, p. 114.##65. Without Name, Alternative Dispute Resolution, (1998), Handbook of Arbitration Practice, Roland Bernstein and other (Editors), London, Sweet and Maxwell, p. 73.##

0 سیاست جنایی تقنینی ایران در خصوص تروریسم علیه انرژی The Legislative Criminal Policies of Iran on Terrorism against Energy https://jrels.ut.ac.ir/article_70841.html 10.22059/jrels.2019.253355.189 0 جرایم علیه انرژی، افزون بر تخریب زیرساخت‌ها، تهدیدی جدی برای امنیت ملی است. نفت، گاز و برق از مهم‌ترین انرژی‌ها و از پایه‌های فعالیت‌های جوامع شمرده می‌شوند. با این درجه از اهمیت، زیرساخت‌های نفت، گاز و برق برای تروریست‌ها جاذبۀ بسیاری داشته و این منابع همیشه در معرض عملیات آنها قرار دارد. برای جلوگیری از ایجاد هراس ناشی از اخلال در زیرساخت‌های انرژی، این زیرساخت‌ها بایستی با سیاست جنایی تقنینی مناسب حمایت شوند. در این راستا، پرسش پژوهش پیش رو این است که آیا تروریسم علیه انرژی در سیاست جنایی تقنینی ایران جایگاهی دارد؟ از این رو، بررسی سیاست جنایی تقنینی ایران در مقابله با تروریسم علیه انرژی، هدف این مقاله است. تحلیل مواد قانونی موجود نشان می‌دهد که حمایت قانون‌گذار از انرژی در بعضی از مواد قانونی بسیار اندک و در مواد دیگری این جرم را تروریستی قلمداد و مجازات محارب را برای مرتکب تعیین کرده است. 1 Crimes against energy, in addition to the destruction of infrastructure, are a serious threat against national security. Oil, gas and electricity are among the most important energy and functioning of population activities. With this degree of importance, oil, gas and electricity infrastructure is highly appealing to terrorists and these sources are targets of terrorism operations. In order to prevent the fear of disruptions to energy infrastructure, those facilities must be protected through legislating suitable criminal policies. In this regard, the question of this research is whether terrorism against energy has any place in the Iranian legislative criminal policies. For this reason, analysis and evaluation of legislative criminal policy in confronting terrorism against energy is studied. Analyzing the existing legal articles in this area reveals the legislator’s protection of energy in some of the legal articles has been trivial while in some other articles, this offence has been recognized as an act of the terror with the punishment the same as that of a Mohareb. 321 347 محمد اسدی جونوشی Mohammad Asadi Jonoushi دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه ایران m_asadi_attorney@yahoo.com اکبر وروائی Akbar Varvaei استاد دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه ایران dr.akbarvarvaei@yahoo.com انرژی برق تروریسم خرابکاری گاز نفت ) فارسی##الف)کتاب‌ها##1. آشوری، داریوش (1387). دانش‌نامۀ سیاسی. چاپ شانزدهم، تهران، انتشارات مروارید.##2. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1376). ترمینولوژی حقوق. چاپ دوم، تهران، انتشارات کتابخانۀ گنج دانش.##3. عبدالهی، محسن (1388). تروریسم: حقوق بشر و حقوق بشردوستانه. چاپ اول، تهران، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.##4. کیتیچایساری، کریانگساک (1382). حقوق کیفری بین المللی. ترجمۀ حسین آقایی جنت‌مکان، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشور.##5. گلدوزیان، ایرج (1380). جرایم علیه تمامیت جسمانی، صدمات معنوی، اموال و مالکیت، امنیت و آسایش عمومی. چاپ هفتم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.##6. مجیدی، سید محمود (1393). جرایم علیه امنیت. چاپ دوم، تهران، نشر میزان.##7. میرمحمد صادقی، حسین (1383). جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی. چاپ چهارم، تهران، نشر میزان.##8. نجفی ابرندآبادی، علی حسین؛ هاشم بیگی، حمید (1377). دانش‌نامۀ جرم‌شناسی. چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.##9. هاشمی، سیدحسین (1395). تروریسم از منظر حقوق اسلام و اسناد بین‌المللی. چاپ دوم، قم، انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.##10. هریسن داینیس، هیثر (1395). جنگ سایبری و حقوق جنگ. ترجمۀ سعید حکیمی‌ها و هومان شاهرخ، چاپ اول، تهران، نشر میزان.##11. ولیدی، محمدصالح (1374). جرایم بر ضد امنیت و آسایش عمومی. چاپ اول، تهران، نشر داد.##ب) مقالات##12. اتنف، رونالد (1383). «رهیافت جرم‌شناختی و بزه‌دیده‌شناختی به تروریسم (تحلیل جرم‌شناختی تروریسم)». ترجمۀ علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، مجلۀ تحقیقات حقوقی دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی، شمارۀ 39، ص 319-341.##13. بوگانسکی، میتکو؛ پترسکی، دریژ (1394). «تروریسم سایبری، تهدید علیه امنیت جهانی». ترجمۀ ندا نیازمند، مجموعۀ مقالات تروریسم‌شناسی (رویکرد حقوقی- فلسفی)، چاپ اول، تهران، انتشارات نگاه بیّنه، ص 250-271.##14. توسلی نائینی، منوچهر؛ محسن‌پور، سمیرا (1393). «بررسی سیر تحول توسل به زور علیه تروریسم بین‌المللی از دیدگاه حقوق بین‌الملل و رویۀ قضایی بین‌المللی»، مجلۀ مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دورۀ ششم، شمارۀ 3. ص 1-31.##15. خبیری، کابک؛ دربندی، مارال (1390). «حقوق بین‌المللی و مسئلۀ تروریسم». فصلنامۀ روابط بین‌الملل، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دورۀ چهارم، شمارۀ 17. ص151- 178.##16. فروغی، فضل الله؛ غنی، کیوان؛ میرزایی، محمد (1395). «پیشگیری وضعی تروریسم هسته‌ای با تأکید بر تدابیر  نظارتی بین‌المللی». فصلنامۀ پژوهش حقوق کیفری، سال چهارم، شمارۀ 14. ص83-113.##17. مهرا، نسرین؛ کارگری، نوروز (1390). «جنگ با تروریسم یا نبرد با عدالت». مجلۀ تحقیقات حقوقی دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی، ویژه‌نامۀ شمارۀ 6. ص 9-44.##ج) سایر##18. سازمان ملل (1376). نشریۀ سیاست جنایی. ترجمۀ دبیرخانۀ شورای عالی انفورماتیک، تهران، انتشارات سازمان برنامه و بودجه.##19. قمری، مهسا (1389). «بررسی تطبیقی قوانین و مقررات ماهوی علیه تروریسم در حقوق ایران و انگلستان». دانشگاه تهران (پایان‌نامه).##20. محترم قلاتی، ایمان (1389). «پیشگیری وضعی از تروریسم». دانشگاه تهران (پایان‌نامه).##21. نادرخانی، نیما (1390). «جرایم علیه داده‌ها و سامانه‌های رایانه‌ای»، دانشگاه تهران (پایان‌نامه).##22. هاشمی، سید حسین (1388). «حمایت از قربانیان تروریسم، مطالعۀ تطبیقی در حقوق ایران و آلمان و اسناد بین‌المللی». دانشگاه تهران (پایان‌نامه).##ب) انگلیسی##23. Anthony F. Lang, Jr , & Amanda Russell Beattie (2009). «War, Torture and terrorism: Rethinking the Rules of international Security».##available at, https://books.google.com/book.##24. Amin, Massoud (2002). «Security Challenges for the Electricity Infrastructure», Computer society, vol: 35, No 4, pp8-10.##available at, https://www.computer.org/mags/co/2002/4/r4s08.html.##25. Elliott, Catherine. & Quinn, Frances. (2000). «Criminal Law», Pearson/Longman, Third edition, British library Cataloguing-in- Publication Data.## 26. Giroux, Jennifer. Burgherr, Peter & Melkunaite, Laura ( 2013). «Research Note on the Energy Infrastructure Attack Database» (EIAD) ,  Vol:  7, No 5, available at, https://www.terrorismanalysts.com/pt/index.php/pot/article/view/315/htm1.##27. Lambrechts, Derica & Blomquist, Lars B  (2017). «Political–security risk in the oil and gas industry: the impact of terrorism on risk management and mitigation». Journal of risk research, Vol. 20, No. 10, PP: 1320-1337.##28. Detwiler, Peter Kelly (2012). «Protecting the Electric Grid from Terrorism-Nobody is in Charge». Forbes/Energy.Nov16.2FREE ISSUES, available at, https//www.Forbes.com/sites/peterdewiler/2012/protecting.##29. yagi, Capt. SB (2016). «The Global Threat of Terrorism Targeting Oil and Gas Industries». available at, (https://www.start.umd.edu) usage:15/2/2016.##

0 بررسی تطبیقی میزان اثرگذاری دولت در استقلال نهادهای تنظیم مقررات انرژی در بخش‌های برق، نفت و گاز Comparative Analysis of Government Impact Level in Energy Regulatory Bodies’ Independence in Electricity, Oil and Gas Sectors https://jrels.ut.ac.ir/article_70842.html 10.22059/jrels.2019.260377.212 0 به طور سنتی، امور تنظیم مقررات انرژی در اختیار دولت‌ها بوده است اما هم‌زمان با اجرای اقدامات خصوصی‌سازی در بخش انرژی کشورها، نهادهای تنظیم مقررات انرژی نیز شکل گرفته‌اند. یکی از عوامل تضمین اثربخشی نهادهای تنظیم مقررات انرژی، تأمین استقلال آنها در برابر ذی‌نفعان بخش انرژی، به ویژه دولت است. استقلال نهاد تنظیم مقررات، از سه جنبۀ ساختاری، تصمیم‌گیری و مالی قابل ارزیابی است. دولت که از مهم‌ترین حاکمان و سیاست‌گذاران بخش انرژی است، در تعیین سمت و سوی حرکت تنظیم مقررات نقش بسزایی را بر عهده دارد؛ از این رو، در این پژوهش ضمن معرفی نهادهای تنظیم مقررات در سه زیربخش انرژی برق، نفت و گاز کشور، میزان اثرگذاری دولت در استقلال نهادهای تنظیم مقررات در ابعاد ساختاری، تصمیم‌گیری و مالی در کشورهای منتخب را بررسی خواهیم کرد. فرضیۀ اولیۀ این مطالعه بر این استوار است که میزان استقلال نهادهای تنظیم مقررات انرژی به میزان چشمگیری تحت تأثیر دخالت دولت در امر رگولاتوری قرار گرفته است. 1 Governments have traditionally undertaken regulation. However, while undertaking privatization measures in energy sector take place, energy regulatory authorities have been established. One of the factors that ensure the effectiveness of energy regulatory authorities is their independence from energy sector stakeholders, especially government. Energy regulatory body independence can be studied from structural, decision-making, and financial perspectives. As the most important governance and policy-making body in energy sector, government has a pivotal role in moving towards regulation in the sector. Hence, introducing regulatory bodies in oil, gas, and electricity sub-sectors of energy sector, this article aims to investigate the influence of government measures in structural, decision-making, and financial independence aspects of energy regulatory authorities in the selected countries. Presumption of this study is based on the fact that the independence degree of energy regulatory bodies is substantially affected by government interventions in energy regulation. 349 376 الهام امین‌زاده Elham Aminzadeh دانشیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و رئیس مؤسسۀ مطالعات حقوق انرژی ایران eaminzadeh@ut.ac.ir لیلی مقیمی Leili Moghimi دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق نفت و گاز دانشگاه تهران ایران seymoghimi@gmail.com استقلال مالی استقلال ساختاری استقلال در تصمیم‌گیری بخش انرژی دولت نهاد تنظیم مقررات الف) فارسی##1) کتاب‌ها##1. نیلی، مسعود (1389). بررسی مبانی نظری و تجربی خصوصی‌سازی بخش توزیع نیروی برق. تهران، پژوهشکدۀ مطالعات اقتصادی و صنعتی شریف.##2. هادی‌فر، داود (1389). نهادهای حقوقی تنظیم مقررات، ساختار و سازوکار اجرایی. بی‌جا، انتشارات عترت.##2) مقاله‌ها##3. رستمی، ولی؛ مقیمی، لیلی (پاییز و زمستان 1396). «بررسی چگونگی تشکیل نهادهای تنظیم مقررات انرژی در کشور با رویکرد تطبیقی». فصلنامۀ مطالعات حقوق انرژی، دورۀ سوم، شمارۀ 2، ص 249-284. ##3) سایر##4. ابراهیمی، سید نصرالله؛ مقیمی، لیلی (بهار 1396). جزوۀ درسی حقوق نفت و گاز. دورۀ کارشناسی ارشد.##5. دبیرخانۀ هیئت تنظیم بازار برق (فروردین 1391). «گزارش عملکرد هیئت تنظیم بازار برق- از دورۀ نخست تا پایان دورۀ پنجم». ب) انگلیسی##6. International Energy Agency (2016), “Energy Policies of IEA Countries: Japan”.##7. International Energy Agency (2014), “Energy Policies of IEA Countries: The United States”.##8. International Energy Agency (2012), “Energy Policies of IEA Countries: United Kingdom”.##9. Sun M.; Su H.; Zhang J. (2016), China Chapter. In: “The Energy Regulation and Markets Review”, By: Schwartz D.L., Law Business Research Ltd., 4th edition.##10. Andersen P.C.; Poulsson C. (2016), Norway Chapter. In: “The Energy Regulation and Markets Review”, By: Schwartz D.L., Law Business Research Ltd., 4th edition.##11. Bustnesli Y. (2017), Norway chapter, In: “Oil Regulation”, By: Palmer B., Law Business Research Ltd.##12. Menon N.; Ahooja R.; Palepu D.R. (2015), India Chapter. In: “The Energy Regulation and Markets Review”, By: Schwartz D.L., Law Business Research Ltd., 4th edition.##13. Brown A. (2006). Measuring Effectiveness of Regulatory Agencies: Legitimacy, Credibility, and Transparency, World Bank, Washington.##14. OECD (Sep. 2016). Fossil Fuel Support Country Note: Germany.##15. UNIDO (2008), Sustainable Energy Regulation and Policymaking Training Manual. Module 5: Structure, composition and role of an energy regulator. Sustainable energy regulation and policymaking for Africa.##16. New Zealand Productivity Commission (Jun. 2014). Regulatory institutions and practices.##17. OECD (Jun. 2013), Principles for the Governance of Regulators, Public Consultation Draft.##18. Trillas F.; & Montoya M.A. (2013). Independent regulators: theory, evidence and reform proposals. info, 15(3), 39-53.##19. Capros P. (2003, October). Independence of Energy Regulators: New Challenges. In World Forum of Energy Regulation, Rome, Italy.##20. Soni  A.; Chatterjee A. (2014).Governance of the Petroleum and Natural Gas Sector in India: A Status Note, The Energy and Resources Institute, TERI-NFA Working Paper Series No. 15.##21. Swedish Agency for Growth Policy Analysis (2014). China’s National Energy Administration: A short overview, Direct response 2014:11.##22. Shiraishi, T. (2012). The Electric Power Industry and Competition Law in Japan.##23. Kubo K. (2017), Japan chapter, In: “Oil Regulation”, By: Palmer B., Law Business Research Ltd.##24. OECD (2016, September). Fossil Fuel Support Country Note: Germany.##25. http://www.worldstopexports.com/crude-oil-imports-by-country##

0 بررسی رویکرد دیوان‌های داوری ایکسید به دفاع ضرورت و شرط استثنا: تأملی بر پرونده‌های گازی آرژانتین Examination of the Approach of ICSID Arbitration Tribunals to Necessity Defense and Exception Clause: Contemplating on Argentine Gas Cases https://jrels.ut.ac.ir/article_70843.html 10.22059/jrels.2018.255871.200 0 در اواخر دهۀ نود و اوایل قرن بیست و یکم میلادی، کشور آرژانتین با بحران اقتصادی و اجتماعی شدیدی روبه‌رو شد و دولت این کشور برای مقابله با آن، به اقدامات مختلفی دست زد. از آنجا که این اقدامات به شکل‌گیری دعاوی متعددی توسط سرمایه‌گذاران علیه آن دولت در داوری‌های مختلف، از جمله داوری تحت قواعد مرکز حل و فصل اختلافات ناشی از سرمایه‌گذاری (ایکسید) انجامید، دیوان‌هایی که به دعاوی مطرح‌شده علیه آرژانتین رسیدگی کردند، با وجود حقایق یکسان و دفاع - تقریباً- مشابه آن کشور، گاهی آرای متناقضی صادر کردند. مهم‌ترین اختلافات دیوان‌های داوری مربوط به تفسیر و تطبیق دفاع ضرورت توسط دولت آرژانتین و استناد این دولت به شرط استثنا مندرج در برخی معاهدات دوجانبۀ سرمایه‌گذاری، به عنوان عامل توجیه‌کنندۀ اقدامات خود بود. با توجه به اهمیت موضوع و امکان وقوع موارد مشابه، در این نوشتار آرای مذکور در پرتو دفاع ضرورت و شرط استثنا بررسی و در پایان مشخص شد که تلفیق دفاع ضرورت و شرط استثنا، مهم‌ترین عامل به وجود آورندۀ اختلاف در پرونده‌های مذکور بوده و این امر ناشی از بی‌توجهی به تمایز و آثار مجزای هریک از این دو مفهوم بود. 1 In the late 90s and the early 21st century, Argentina faced a severe economic and social crisis, and to deal with it, the government took various measures. These actions have led to the formation of various claims by investors against that State in several arbitrations, including arbitration under the rules of the Investment Dispute Resolution Center (ICSID), hence tribunals that have considered the claims brought against Argentina, sometimes issued contradictory award, despite same facts and (almost) similar defenses of the country. The most important disagreements between the arbitration tribunals concerned with interpretation and implementation of the necessity defense by the Argentine government and its invocation to exception clause contained in some bilateral investment treaties as an excuse for its actions. Considering the importance of the issue and the possibility of occurrence of similar cases, in this paper, we considered the relevant awards in the light of necessity defense and exception clause. Finally it became clear that the mixing of necessity defense and exception clause was the most important factor causing differences in the above-mentioned cases and this was due to the lack of attention to the distinction of these two concepts and distinct effects of either of them. 377 403 مهدی پیری Mahdi Piri استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ایران mehdi.piri@ut.ac.ir محمدرضا شکیب Mohammadreza Shakib دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ایران shakib.mohammadreza@gmail.com بهاره احمدپور Bahareh Ahmadpour دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ایران baharehahmadpour@gmail.com بحران اقتصادی آرژانتین داوری سرمایه‌گذاری ایکسید دفاع ضرورت دیوان‌های داوری سرمایه‌گذاری شروط استثنا کمیته‌های ابطال مادۀ 52 ایکسید الف) فارسی##1. شکیب، محمدرضا (1397). دفاع ضرورت در رویۀ داوری سرمایه‌گذاری بین‌المللی: چالش‌های پیش رو. چاپ اول، تهران، انتشارات خرسندی.##ب) انگلیسی##2. International Law Commission, (2001), Draft Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts, in Yearbook of the International Law Commission, vol. II (Part Two).##3. Miles, Kate, (2013), The Origins of International Investment Law: Empire, Environment and the Safeguarding of Capital, Cambridge, Cambridge University Press.##4. Sornaragah, M., (2004), the international law on foreign investment, Cambridge, Cambridge University Press.##5. Sornarajah, M., (2015), Resistance and Change in the International law on Foreign Investment, Cambridge, Cambridge University Press.##6. Stone Sweet, Alec and Giacinto Della Cananea, (2013-2014), "Proportionality, General principles of law, and Investor-State Arbitration: a Response to Jose Alvarez", N. Y. U. J. Int'l L. & Pol, Vol. 46, No. 3, pp. 911-954.##7. Charles N. Brower, Charles H. Brower II & Jeremy K. Sharpe, (2003), "The Coming Crisis in the Global Adjudication System", 19 ARB. INT'L 415, Volume 19, Issue 4, pp. 415–440.##8. Viñuales, Jorge E., (2008), "State of Necessity and Peremptory Norms in International Investment Law", 14 LAW & BUS. REV. AM, Vol. 14, No. 1, pp. 79-103.##9. Alvarez, José E. & Kathryn Khamsi, (2009), "The Argentine Crisis and Foreign Investors: A Glimpse into the Heart of the Investment Regime", 2008/2009 Y.B. INT’L INV. L. & POL’Y, 379, pp. 379-478.##10. Sauvant, Karl P., (2008), "The Rise of International Investment, Investment Agreements and Investment Disputes, in Appeals Mechanism in International Investment Disputes", (Karl P. Sauvant & Michael Chiswick-Patterson eds), Oxford, Oxford University Press, pp. 3-16.##11. Harhay, Leah D., (2011), "investment arbitration in 2021: A look to diversity and consistency", Sw. J. Int'l L, Vol. 18, pp. 223, 244.##12. Trakman, Leon E., (2013), "The ICSID and Investor–State Arbitration", IN: (Leon E Trakman and Nicola W. Ranieri, Regionalism in International Investment Law), Oxford, Oxford University Press, pp. 252-313.##13. McLachlan, Campbell, (2008), "Investment Treaties and general international law", International and Comparative Law Quarterly, Vol. 57, pp. 361-401.##14. Subramanian, S. R., (2012), "Too Similar or Too Different: State of Necessity as a Defence under Customary International Law and the Bilateral Investment Treaty and their Relationship", Manchester Journal of International Economic Law Volume 9, Issue 1, pp 68-91.##15. Schill, S.W, (2007), "International Investment law and the Host State’s Power to Handle Economic Crisis", Journal of International Arbitration, Vol. 24 (3), pp. 265-286.##16. Gazzini, Tarcisio, (2008), "Necessity in International Investment Law: Some Critical Remarks on CMS v Argentina", 26 J.Energy Nat. Resources L.450, Maastricht University Library, pp. 450-469.##17. Burke-White, William W. & Andreas von Staden, (2008), "Investment Protection in Extraordinary Times: The Interpretation and Application of Non-Precluded Measures Provisions in Bilateral Investment Treaties", Virginia Journal of International Law Vol 48, pp. 309-410.##Jurisprudence##18. ADC and ADC & ADMC v Hungary, ICSID/ARB/03/16, Award, (2 October 2006).##19. Argentina’s Collapse: A Decline Without Parallel, ECONOMIST, Mar. 2–8, 2002, at 26.##20. Case concerning Gabcıkovo-Nagymaros Project (Hungary/Slovakia), I.C.J. Rep (Judgment of 25 September 1997).##21. Case Concerning Military and Paramilitary Activities in and Against Nicaragua, Nicaragua v. USA, (Merits), I.C.J. Rep (Judgment of 27 June 1986).##22. CMS Gas Transmission Company V. Argentine Republic, Annulment Proceeding, ICSID Case No. ARB/01/8, (September 25, 2007).##23. CMS Gas Transmission Company V. Argentine Republic, Award, ICSID Case No. ARB/01/8, (May 12, 2005).##24. Continental Casualty Company V. Argentine Republic, Award, ICSID Case No. ARB/03/9, (Sep. 5, 2008).##25. Continental Casualty Company V. The Argentine Republic, Annulment Proceeding, ICSID Case No. ARB/03/9, (September 16, 2011).##26. EL Paso Energy International Company v. the Argentine Republic, Award, ICSID Case No. ARB/03/15, (31 October 2011).##27. EL Paso Energy International Company v. the Argentine Republic, Annulment Proceeding, ICSID Case No. ARB/03/15, (September 22, 2014).##28. Enron Creditors Recovery Corp. Ponderosa Assets, L.P. v. The Argentine Republic, Annulment Proceeding, ICSID Case No. ARB/01/3, (30 July 2010).##29. Enron Creditors Recovery Corp. V. Argentine Republic, Award, ICSID Case No. ARB/01/3, (May 22, 2007).##30. LG&E Energy Corp. V. Argentine Republic, Decision on Liability, ICSID Case No. ARB/02/1, (Oct. 3, 2006).##31. Sempra Energy Int’l V. Argentine Republic, Award, ICSID Case No. ARB/02/16, (Sept. 28, 2007).##32. Sempra Energy International V. Argentine Republic, Annulment Proceeding, ICSID Case No. ARB/02/16, (29 June 2010).##33. Australia – India BIT (New Delhi, 26 February 1999).##34. Convention on the Settlement of Investment Disputes between States and Nationals of Other States (1965).##35. Croatia - India BIT, Date of signature, (04/05/2001).##36. Finland - Kyrgyzstan BIT (2003), Date of signature, 03/04/2003.##37. Guillermo Nielsen, (2003), Certificate Concerning the State of Necessity in Argentina, Secretary of Finance of Argentina.##38. Hong Kong, China SAR - New Zealand BIT, Date of signature: 06/07/1995.##39. Japan-Korea BIT, Signed at Seoul March 22, 2002.##40. Japan-Viet Nam BIT, Tokyo, November 14, 2003.##41. Treaty Concerning the Reciprocal Encouragement and Protection of Investment, U.S.– A.R.G, Nov. 14, 1991. (U.S- Argentina BIT).##42. U.N. Conference on Int’l Trade & Dev. [UNCTAD], Bilateral Investment Treaties 1959–1999, at 26–27, U.N. Doc. UNCTAD/ITE/IIA/2 (Dec. 2000).##

0 حق بر توسعه به مثابۀ حقّی بشری در گسترۀ حقوق بین‌الملل انرژی Right to Development as a Human Right in the Context of International Energy Law https://jrels.ut.ac.ir/article_70844.html 10.22059/jrels.2019.259813.210 0 توسعه در حقوق بین‌الملل در دو بُعد اقتصادی و انسانی مطرح شده است. توسعۀ اقتصادی، توسعۀ دولت‌محور است که بر رشد اقتصادی و درآمد سرانه استوار است؛ در حالی که توسعۀ انسانی، براساس شاخص‌هایی همچون سطح آموزش، سطح بهداشت و سطح امید به زندگی تعریف می‌شود. دستیابی به توسعۀ پایدار مستلزم اتخاذ سیاست‌هایی است که هم‌زمان توسعۀ اقتصادی و توسعۀ انسانی را موجب شود. در چهارچوب حقوق انرژی، دولت‌های در حال توسعه، عمدتاً در راستای دستیابی به توسعۀ اقتصادی به دلیل نیازهای اقتصادی حیاتی، ملاحظات زیست‌محیطی را در نظر نمی‌گیرند و به تخریب محیط زیست و بروز آلودگی‌هایی می‌انجامند که در نهایت مغایر با حقوق بشر است؛ در حالی که براساس توسعۀ انسانی، سیاست‌های انرژی بایستی ضمن افزایش دسترسی افراد بشری به انرژی، نبایستی با اهداف زیست‌محیطی مغایر باشد. در چهارچوب حقوق انرژی، مسئله این است که دولت‌ها، به ویژه دولت‌های در حال توسعه، چه سیاست‌هایی را در پیش گیرند که بتواند هم‌زمان، هر دو بُعد توسعه را محقق سازند؟ مطالعه نشان می‌دهد دولت‌های در حال توسعه، در زمینۀ حقوق بین‌المللی انرژی باید تغییر الگو بدهند. این کشورها بایستی سیاست‌هایی اتخاذ کنند که نخست زمینه‌ها و ظرفیت‌های اولیۀ توسعۀ اقتصادی آنها را فراهم کند؛ به طوری که بتواند نیازهای اولیۀ مادی کشور را تأمین کند؛ سپس با رسیدن به حداقل میزان توسعه‌یافتگی، بایستی سیاست‌های سابق به نحوی پیموده شود که ضمن تحقق توسعۀ اقتصادی، از طریق افزایش میزان دسترسی به خدمات انرژی، زمینه‌های توسعۀ انسانی و تحقق سایر مصادیق حقوق بشر را فراهم سازد. 1 Development in international law has been propounded in the forms of economic development and human development. Achieving sustainable and comprehensive development in energy law requires policies which may bring forward economic development alongside human rights.  In the context of international energy law, developing countries in order to achieving economic development ignore environmental principals which can subsequently lead to destruction of environment. These effects are against human rights. While energy strategies should respect environmental principals and increase human access to energy. The issue here is that in what ways the governments especially the developing countries should trace their energy law processes to achieve the both aspects of development? The study shows developing countries should change their paradigms. These states should apply strategies which prepare the primary grounds and capacities of economic development in a way that make them able to provide the preliminary substantial needs of the country. Subsequently by approaching the least measure of development, the energy policies must trace in a way that besides achieving economic development by increasing access to energy services, provide human development and other instances of human rights. 405 426 حجت سلیمی ترکمانی Hojjat Salimi Turkamani استادیار حقوق بین‌الملل دانشگاه شهید مدنی آذربایجان ایران h.salimy@yahoo.com توسعۀ اقتصادی توسعۀ انسانی حقوق بشر حقوق بین‌الملل انرژی حق توسعه حق بر توسعه دسترسی به انرژی الف) فارسی##1) کتاب‌ها##1. زایدل هوهن فلدرن، آیگناتس (1384). حقوق بین‌الملل اقتصادی. ترجمه و تحقیق: سید قاسم زمانی، تهران، انتشارات شهر دانش.##2) مقاله‌ها##2. افتخار جهرمی، گودرز (1388). «حقوق بشر، محیط زیست و توسعۀ پایدار». مجلۀ تحقیقات حقوقی، شمارۀ 50، ص 7-24.##3. رمضانی قوام‌آبادی، محمدحسین؛ شفیق‌فرد، حسن (1395). «توسعۀ پایدار و حق بر محیط زیست سالم: چشم‌انداز نسل‌های آینده». فصلنامۀ سیاست جهانی، دورۀ 5، شمارۀ 1، ص 241-271.##4. سوادکوهی‌فر، ضحی (1391). «دسترسی به انرژی و حقوق بشر». مجلۀ دادرسی، شمارۀ 96،.ص27-32.##5. شهبازی، آرامش (1389). «توسعۀ پایدار یا پایداری توسعه در حقوق بین‌الملل». مجلۀ حقوقی بین‌المللی، شمارۀ 42، ص 125-139.##6. رضایی‌نژاد، ایرج (1387). «تأملی بر مفهوم حق بر توسعه». دانشنامۀ حقوق و سیاست، شمارۀ 10، ص 13-34.##7. عبدلی‌محمد، علی؛ محمدی دقار، امیر (1385). «انرژی، توسعه و محیط زیست». نشریۀ انرژی ایران، سال دهم، شمارۀ 26، ص 11-29.##8. میرزاده، نادر؛ سپهری‌فر، سیما (1392). «تعامل حق بر محیط زیست سالم و حق بر بهداشت». فصلنامۀ مطالعات حقوق بشر اسلامی، سال دوم، شمارۀ 4، ص 37-69.##ب) انگلیسی##9. Ahuja, Dilip and Marika Tatsutani, (2009), »Sustainable energy for developing countries«, Surveys and Perspectives Integrating Environment and Society, Vol.2, No.1.##10. Ambihaipahar, Ashvini,) 2014), »Access to Energy: A Human Right? «, International Development Law.##11. Aviles, Luis A.) 2012(,» Electric Energy Access in European Union Law: A Human Right?«, The Columbia Journal of European Law Online, No19.##12. Bradbrook, Adrian. J, (2006), »Access to Energy Services in a Human Rights Framework», Human Rights Quarterly; Vol.28, No.2.##13. Concept of Economic Development and Its Measurement. available at:##shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/12950/11/11_chapter%203.pdf##14. Council Of The European Union, (2012), EU Strategic Framework and Action Plan on Human Rights and Democracy, Luxembourg.##15. Economic Development: Overview. available at:##https://www.econ.nyu.edu/user/debraj/Courses/.../Notes/RayCh2Update.pdf##16. General Assembly, United Nations Millennium Declaration, Fifty-fifth session Agenda item 60 (b), 18 September 2000.##17. Lankford, McInerney Siobhán and Hans-Otto Sano, (2010), »Human Rights Indicators in Development«, Human Rights Indicators in Development , (2013),The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank.##18. Muigua, Kariuki,(2013),» Access to energy as a constitutional right in Kenya«.##19. Ngosso, Thierry, (2013), the Right to Development of Developing Countries: An Argument against Environmental Protection? , Catholic University of Louvain, Public Reason 5 (2): 3-20.##20. Oduwole, Olajumoke O. (2014), .International Law and The Right To Development: A Pragmatic Approach for Africa, International Institute of Social Studies, The Hague, The Netherlands.##21. Robinson, (2015), .»Mary International Energy Agency: Inaugural Big Ideas Seminar«, Keynote Speech, 3rd November, Paris.##22. Ruppel, Oliver C, (2009),»Third-generation human rights and the protection of the environment in Namibia«, in: Human Rights and the Rule of Law in Namibia, 2nd Edition.##23. Shankar, Uday and Surendra Sharma, (2013), »Access to Energy: Looking through the Prism of Human Rights- Indian Experience«,the Journal of Energy and Development, Vol. 38, No. ½.##24. Solis, Samonte and Manuel peter,( 2014), »from right to light: a human rights-based approach to universal access to modern energy services«, a thesis submitted for the degree of doctor philosophy, University of Adelaide.##25. Subedi, S.P., (2006), International economic law, Section A: Evolution and principles of International economic law, revised version.##26. Third World Network (TWN),(2016), Climate talks close with developing countries calling for strong pre 2020 action, Marrakech.##27. Tully, Stephen R., (2006), »the Contribution of Human Rights to Universal Energy Access«, Northwestern Journal of International Human Rights, Vol. 4, Issue 3.##28. United Nations Conference on Environment & Development, (1992), AGENDA 21, Rio de Janerio, Brazil.##29. Wieczorek-Zeul, Heidemarie, (2008), » Applying human rights in practice, Fact sheets on a human rights-based approach in development cooperation«, Federal Minister for Economic Cooperation and Development.##

0 چالش‌های موافقت‌نامه‌های متداول فراگیر توسعۀ میادین نفت و گاز مشترک مرزی؛ حرکت در مسیر الگوی بومی The Challenges of the Common General Agreements on Development of the Shared Trans-Boundry Oil and Gas Fields - Move Toward Local Models https://jrels.ut.ac.ir/article_70845.html 10.22059/jrels.2019.273432.254 0 میادین مشترک مرزی و روش توسعۀ آنها، از موضوعات بحث‌برانگیز سالیان اخیر در مراجع تصمیم‌ساز ایران بوده است که بخشی از این فعالیت‌ها به‌صورت مصوبات قانونی هم نمود یافته‌اند. بر اساس اطلاعات موجود و در قیاس با همسایگان، موفقیت چندانی در بهره‌برداری از این منابع حاصل نشده است. در سطح جهانی نیز این موضوع و تبعات آن، همچون تسهیم منافع، پیشینه‌ای به قدمت تجاری شدن نفت دارند. رویکردهای گوناگون در پیش‌گرفته شده، از عملکرد کاملاً یک‌جانبه تا کوشش برای ایجاد حداکثر هماهنگی میان طرفین بوده است. به دلیل اهمیت پاسداری از منابع، اکنون روابط بین کشورها از یک‌جانبه‌گرایی به سمت ایجاد بسترهای لازم برای همکاری بیشتر گرایش یافته است. این رویکردهای متفاوت، از یک‌سو، تابعی از میزان دانش مخزن و طبیعت سیال و از سوی دیگر، عوامل مختلف شکل‌دهندۀ روابط طرفین بوده است. از این میان، ابزارهای حقوقی در دسترس برای تعریف و شکل‌دهی روابط، نقشی اساسی در  ترسیم روابطی که از سوی طرفین بهینه تشخیص داده می‌شد، داشته‌اند. در این نوشتار ضمن مروری کوتاه بر روند تاریخی طی‌شده در این عرصه، چهارچوب‌های رایج موافقت‌نامه‌های منعقدشده برای توسعۀ مشترک به نقد گذاشته شده و از برآیند بررسی‌های انجام‌گرفته، توصیه‌هایی چند به‌منظور طراحی مدل بومی الگوی موافقت‌نامۀ فراگیر توسعۀ میدان ارائه می‌شود. 1 Common fields and their development method have been among the controversial issues in Iran's decision-making authorities, which have included some of these activities as legal acts. On the basis of the available information, there has been little success in exploiting these resources. This issue and its consequences, such as the sharing of benefits, have a history as long as oil. Various approaches have been selected from totally unilateral action to maximum coordination between the parties. Because of the importance of resources conservation, now the relationship between countries has led to the creation of the groundwork for further cooperation. These different approaches were affected by reservoir knowledge and the nature of the fluid and some other factors are shaping the relations between the parties. The available contractual tools played a fundamental role in mapping out the relationships between parties. In this paper, while briefly reviewing the historical trend, from the results of the reviews of the common frameworks of the agreements for joint development, several recommendations are presented for designing the local model. 427 459 سعید شیرکوند Saeed Shirkavand استادیار گروه مدیریت بیمه دانشکدۀ مدیریت دانشگاه تهران ایران shirkavnd@ut.ac.ir یوسف مولایی Yousef Molaei استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ایران ymolaei@ut.ac.ir سعید رنجبران Saeed Ranjbaran دانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای بین‌المللی نفت و گاز دانشگاه تهران ایران sa.ranjbaran@gmail.com صیانت از منابع نفت و گاز موافقت‌نامه‌های فراگیر توسعۀ مشترک میادین مشترک ایران میادین مشترک نفت و گاز الف)فارسی##1) مقاله‌ها##1. اصغرزاده، سحر. (1393). «صنعت نفت عراق و چشم‌انداز پیش رو». ماهنامۀ اکتشاف و تولید نفت و گاز، شمارۀ 116، ص 17-24.##3. دهقانی، رضا. (1395). «بررسی ابعاد مختلف رژیم حقوقی حاکم بر میادین مشترک نفت». فصلنامۀ سیاست خارجی، شمارۀ 1، ص 65-91.##4. عباس‌زاده شهری، عباس؛ رجبلو، روشنک؛ زارعی، جلیل (1390). «مدیریت و صیانت از مخازن نفتی کشور». ماهنامۀ اکتشاف و تولید نفت و گاز، شمارۀ 79، ص 21-25.##5. شالباف، محسن؛ ملکی، عباس (1394). «سیاست‌گذاری ادارۀ مخازن مشترک نفتی و گازی؛ مطالعۀ موردی میادین مشترک ایران و عراق». فصلنامۀ علمی- پژوهشی سیاست‌گذاری عمومی، شمارۀ 4، ص 49 - 73.##6. قاسمی، صادق (1396). «چالش‌های حقوقی- قراردادی حاکم بر موافقت‌نامه‌های توسعۀ یکپارچه؛ مطالعۀ تطبیقی قراردادهای نفتی دریای شمال و خلیج فارس». ماهنامۀ اکتشاف و تولید نفت و گاز، شمارۀ 146، ص 24-33.##9. میرعباسی، باقر (1390). «رژیم حقوقی بهره‌برداری از میادین مشترک نفت و گاز در خلیج فارس از منظر حقوق بین‌الملل». فصلنامۀ راهبرد، شمارۀ 61، ص 91-122.##2) سایر##13. قاسمی، صادق (1395). «پرسش‌های حقوقی دربارۀ برداشت از میادین مشترک نفت و گاز». روزنامۀ ایران، شمارۀ 22 (6274)، ص 16.##ب)انگلیسی##18. Framework Treaty Trinidad - Tobago and Venezuela. (2007, March). FRAMEWORK TREATY RELATING TO THE UNITISATION OF HYDROCARBON RESERVOIRS THAT EXTEND ACROSS THE DELIMITATION LINE BETWEEN THE REPUBLIC OF TRINIDAD AND TOBAGO AND THE BOLIVARIAN REPUBLIC OF VENEZUELA. Retrieved 12 21, 2018, from Oil, Gas & Energy Law: https://www.ogel.org/article.asp?key=2415##19. Accord entre les gouvernements français et canadie. (2005, May 17). Accord entre le Gouvernement de la République française et le Gouvernement du Canada sur l'exploration et l'exploitation des champs d'hydrocarbures transfrontaliers. Retrieved 12 21, 2018, from the French Senate: http://www.senat.fr/leg/pjl06-275.html##20. Agreement between USA and Mexicao. (2012). Agreement between the United States of America and the United Mexican States Concerning Transboundary Hydrocarbon Reservoirs in the Gulf of Mexico. Retrieved 12 23, 2018, from Discover U.S. Government Information: https://www.govinfo.gov/content/pkg/CPRT-112SPRT77567/html/CPRT-112SPRT77567.htm##22. Eigen, P., Kroon, C., & Maplles, S. (2012). OIL CONTRACTS How to read and understand them. Open Oil.##23. England-Norway Delimitation Agreeement. (1965, March 10). England-Norway Delimitation Agreeement 1965. Retrieved 12 07, 2018, from UNITED NATIONS:## http://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/TREATIES/GBR-NOR1965CS.PDF##24. Fox, H. (1990). Joint Development of Offshore Oil and Gas - A Model Agreement For States for Joint Development with Explanatory Commentary. London: BIICL.##25. Framework Agreement between Britain and Norway . (2005, APRIL 04). Framework Agreement between Britain and Norway. Retrieved 12 19, 2018, from GOV.UK:## https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/273282/6792.pdf##26. ILC. (2008). Report of the International Law Commission Sixtieth session. New York: United Nations.##27. International Law Commission. (2003). First Report on shared natural resources document A/CN.4/533. Newyork: United Nation.##28. International Law Commission. (2005). Third Report on Shared Natural Resources “Trans- Boundary Ground-Water". New York: United Nations.##29. International Law Commission. (2008). Comments and observations by Governments on the draft articles on the law of transboundary. NewYork: United Nation.##30. MacLaren, G., & James, R. (2013). Negotiating joint development agreements. In R. Beckman, I. Townsend-Gault, & C. Schofield, Beyond Territorial Disputes in the South China Sea (p. 372). Cheltenham: Edward Elgar.##31. Rodin, D. V. (2011). Offshore transboundary petroleum deposits:cooperation as a customary obligation. Tromsø: University of Tromsø;Faculty of Law.##33. Treaty between Norway and the Russia. (2010, September 15). Treaty between the Kingdom of Norway and the Russian Federation concerning Maritime Delimitation and Cooperationthe Barents Sea and the Arctic Ocean. Retrieved 12 22, 2018, from Regjeringen.no: https://www.regjeringen.no/globalassets/upload/ud/vedlegg/folkerett/avtale_engelsk.pdf##34. Trinidad and Tobago and Venezuela Delimitation Ag. (1990, 18 April). Agreement between the Republic of Trinidad and Tobago and the Republic of Venezuela on the delimitation of marine and submarine area. Retrieved 12 21, 2018, from Food and Agriculture Organization of United Nation: http://extwprlegs1.fao.org/docs/pdf/bi-22381.pdf##35. UN International Law Commission, U. I. (2009). Comments and observations received from Governments. New York: United Nation.##37. Urdaneta, K. (2010). TRANSBOUNDARY PETROLEUM RESERVOIRS: A RECOMMENDED APPROACH FOR THE UNITED STATES AND MEXICO IN THE DEEPWATERS OF THE GULF OF MEXICO. HOUSTON JOURNAL OF INTERNATIONAL LAW, 32:2, 334-390.##

0 قیمت‌گذاری دوگانۀ انرژی در سازمان تجارت جهانی با تأکید بر اصل حاکمیت دائمی دولت‌ها بر منابع طبیعی Energy Dual Pricing in the WTO with an Emphasis on Permanent Sovereignty on Natural Resources https://jrels.ut.ac.ir/article_70846.html 10.22059/jrels.2018.250050.178 0 در دهۀ گذشته برخی کشورهای در حال توسعه به منظور ارتقای سطح اقتصادی خود و با استناد به اصل حاکمیت دائمی دولت‌ها بر منابع طبیعی، به عنوان یکی از حقوق ذاتی خود که از سوی جامعۀ جهانی و سازمان ملل متحد مورد شناسایی قرار گرفته است، به قیمت‌گذاری دوگانۀ انرژی روی آوردند. در مقابل، به باور کشورهای توسعه‌یافته، اقدام دولت‌های دارندۀ انرژی، ناقض برخی اصول بنیادین سازمان تجارت جهانی، مانند اصل تجارت آزاد، اصل منع تبعیض تجاری و اصل رفتار ملی است. از این رو، دعاوی متعددی در هیئت رسیدگی به اختلافات سازمان تجارت جهانی مطرح شد. به گمان هیئت حل و فصل اختلافات، تعارضات میان اصل تجارت آزاد و اصل حاکمیت دولت‌ها بر منابع طبیعی، ظاهری بوده و در حقیقت بین این دو اصل هیچ تضادی وجود ندارد. بنابراین، باید ضمن احترام به قواعد عام حقوق بین‌الملل و در نظر گرفتن اصول بنیادین سازمان تجارت جهانی به عنوان قوانین خاص، میان دو اصل مزبور تعادل برقرار کنیم. همچنین هیئت رسیدگی به اختلافات سازمان تجارت جهانی ابراز می‌دارد که هیچ‌یک از موافقت‌نامه‌های سازمان تجارت جهانی، قیمت‌گذاری دوگانه را آشکارا ممنوع اعلام نکرده‌اند و برای درک این مسئله که قیمت‌گذاری دوگانۀ انرژی ناقض اصول سازمان تجارت جهانی است یا خیر، می‌بایست مورد به مورد و با توجه به تمام شرایط و زوایای موجود در پرونده، نظر داد. 1 In the past decade, some developing countries, based on the principle of the PSNR as one of their inherent rights recognized by the international community and the United Nations, have engaged in Energy Dual Pricing in order to promote their economic level. On the other hand, developed countries were on the opinion that the actions of energy-holding states are in violation of the fundamental principles of the WTO, such as the principle of free trade, principle of commercial non-discrimination and the principle of national Treatment. Therefore, numerous cases were filed and engaged by the DSB of WTO. According to the DSB, the conflicts between the principle of free trade and the principle of the sovereignty of the state on natural resources are non-real and in fact there is no conflict between them. We thus, having respected the rules of general international law and also taking into account the fundamental principles of the WTO as special rules, make a balance between these two principles. Also the DSB of WTO states that none of the WTO's bilateral trade agreements have explicitly forbidden energy dual pricing, and to understand whether energy dual pricing violates the principles of the  WTO or not, it should be considered in the light of all the circumstances, on a case by case basis. 461 491 عبدالحسین شیروی Abdolhossein Shiravi استاد دانشکدۀ حقوق پردیس فارابی دانشگاه تهران ایران hosseinshiravi@gmail.com مهسا فرحان‌جم Mahsa Farhaanjam دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل پردیس البرز دانشگاه تهران ایران mahsa.farhaan@gmail.com اصل تجارت آزاد اصل حاکمیت دائمی دولت‌ها بر منابع طبیعی انرژی سازمان تجارت جهانی قیمت‌گذاری دوگانه الف) فارسی##1) کتاب‌ها##1. روحانی، حامد (1389). نظام یارانه‌ها و اقدامات جبرانی در سازمان جهانی تجارت. تهران، شرکت چاپ و نشر بازرگانی.##2. شیروی، عبدالحسین (1395). حقوق نفت و گاز. تهران، نشر میزان.##3. صادقی، محسن (1385). آثار حقوقی الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی بر یارانه‌های صادراتی بخش صنعت. تهران، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.##2) مقاله‌ها##4. شیروی، عبدالحسین؛ نظرنژاد، مهدی (1390). «الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی و تأثیر آن بر مقررات داخلی ناظر به یارانه‌های صادراتی». فصلنامۀ حقوق دانشگاه تهران، دوره 41، شمارۀ 2، ص 95 - 114.##3) سایر##5. قانون تأسیس سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان، مصوب 22/4/1356.##6. قانون تشویق صادرات و تولید، مصوب 23/11/1333.##7. قانون چگونگی ادارۀ صندوق ضمانت ایران، مصوب 15/7/1375.##8. قانون چگونگی تشکیل و نحوۀ استفاده از اندوختۀ احتیاط صندوق ضمانت صادرات ایران، مصوب 31/1/1376.##9. قانون مالیات‌های مستقیم، مصوب 3/12/1366.##10. قانون مرکز توسعۀ صادرات ایران، مصوب 29/9/1345.##11. قانون مقررات صادرات و واردات، مصوب 4/7/1372.##ب) انگلیسی##12. AB Report 2004, para. 147; GATT Panel Report 1984, Para.5.16.##13. Agreement on Subsidies and Countervailing Measures (ASCM). 1994.­ Marrakesh Agreement Establishing the World Trade Organization, Annex 1A.The Legal Texts: The Results of the Uruguay Round of Multilateral Trade Negotiations, 33 I.L.M. 1125.##14. Agreement on Trade Related Investment Measures (TRIMs). 1994. Marrakesh Agreement Establishing the World Trade Organization, Annex 1A.The Legal Texts: The Results of the Uruguay Round of Multilateral Trade Negotiations, 33 I.L.M. 1125.##15. Anti-Dumping Agreement (ADA). 1994. Marrakesh Agreement Establishing the World Trade Organization, Annex 1A.The Legal Texts: The Results of the Uruguay Round of Multilateral Trade Negotiations, 33 I.L.M. 1125.##16. Appellate Body (AB) Report (1999) Canada- Measures Affecting the Export of Civilian Aircraft, WT/DS70/Ab/R, Adopted on 2 August 1999.##17. Armed Activities on the Territory of the Congo (Democratic Republic of the Congo v. Uganda), Judgment ICJ Reports 2005.##18. Behn, Daniel. (2011). “The Effect of Dual Pricing Practices on Trade, the Environment, and Economic Development: Identifying the Winners and the Losers under the Current WTO Disciplines. Available at:www.ssrn.com##19. Beaton, Christopher & Clark, Keiran (2016). One Fuel, Two Prices: International experiences with dual pricing of fuel. International Institute for Sustainable Development.##20. Behn, Daniel. Pogoretskyy, Vitaliy. (2011). “Tensions between the Liberalist and Statist Approaches to Energy Trade Governance: The Case of Gas Dual Pricing”. Palgrave Macmillan.##21. Chi, Manjiao. (2014). “Resource Sovereignty and WTO Dispute Settlement: Some Comments on China-Raw Materials and China-Rare Earths”. Siegen University.##22. Council Regulation (EC) No. 384/96 of 22 December 1995 on protection against dumped imports from countries not members of the European Community, OJ L 056, 06.03.1996, 1–20.##23. Energy Charter Treaty. (1994).##24. Foroohar, Kambiz & Nasseri, Ladan (2015). Rouhani Hits Welfare Roadblock in Readying Iran Economy for Deal. Bloomberg pub. Available at: http://www.bloomberg.com/ last visited: 20.Jun.2017.##25. General Agreement on Tariffs and Trade 1994.##26. General Agreement on Tariffs and Trade. 1947.##27. Hob, Stephan. (2015). “Permanent Sovereignty over Natural Resources”. Springer Pub.##28. Jensen, Jesper & Tarr, David (2002). Trade, Foreign Exchange and Energy Policies in the Islamic Republic of Iran. Policy Research Working Paper; No. 2768. World Bank.##29. Kojima, Masami (2009). Government Response to Oil Price Volatility: Experience of 49 Developing Countries. The World Bank pub.##30. Mathur, Sajal (2014). Trade, the WTO and Energy Security. Springer Pub.##31. Mathur, Sajal. Mann, Preeti. (2014). “GATT/WTO Accessions and Energy Security”. Springer Pub.##32. Milthrop, P & D, Christy (2011). Energy issue in selected WTO accessions. Kluwer.##33. Mustafa Hosain, M.d, Abu Noman, A.B.M. (2015). “Resurrection of Permanent Sovereignty on Natural Resources (PSNR) By WTO: An Analysis of China Raw Materials Case”. Bangladesh Journal of law. Vol. 15, Issues: 1&2.##34. Pauwelyn, J. (2003). “Conflict of Norms in public international Law: How WTO Law Related to Other Rules of International Law. Cambridge University Press.##35. Pogoretskyy, Vitaliy (2011). “The System of Energy Dual Pricing in Russia and Ukraine: The Consistency of the Energy Dual Pricing System with the WTO Agreement on Anti-Dumping”. Global Trade and Customs Journal 4(10): 313.##36. Pogoretskyy, Vitaliy. (2009). “The System of Energy Dual Pricing in Russia and Ukraine: The Consistency of the Energy Dual Pricing System with the WTO Agreement on Anti-dumping”. Kluwer Law International. Vol.4, Issue.10.##37. Ripinsky, S. (2004). “The System of Gas Dual Pricing in Russia: Compatibility with WTO Rules”. World Trade Review. Vol.3.##38. Schrijver, Nico. (2014). “Permanent Sovereignty over Natural Resources”. Max-Planck Encyclopedia of Public International Law. Available at: www.ilmc.univie.ac.at##39. Selivanova, Yulia (2008). Energy Dual Pricing in WTO Law: Analysis and Prospects in the Context of Russia’s Accesstion to the WTO. CAMERON MAY Pub.##40. Selivanova, Yulia (2011). “The Energy and the International Energy Governance” Ch. 10 in Yulia Selivanova (Ed.). Regulation of Energy in International Trade Law, WTO, NAFTA and Energy Charter. The Netherlands: Wolters Kluwer.##41. Selivanova, Yulia. (2008). “Energy Dual Pricing in the WTO: Analysis and Prospects in the Context of Russia’s Accession to the World Trade Organization. CAMERON MAY Pub.##42. Spanjer, Aldo (2007). “Russian Gas Price Reform and the EU–Russia Gas Relationship: Incentives, Consequences and European Security of Supply.” Energy Policy”. Vol.35, Issue.5.##43. Uio: Pluricourts: The Legitimacy of the International Judiciary. (2016). “Dumping and Subsidies in the WTO”. University of Oslo.##44. UNGA Resolution 1314 (Recommendations Concerning International Respect for the Rights of Peoples and Nations to Self-Determination), adopted 12 December 1958.##45. UNGA Resolution 1803 (Permanent Sovereignty over Natural Resources), adopted 14 December 1962.##46. UNGA Resolution 3281 (Charter of Economic Rights and Duties of States), adopted on 12 December 1974.##47. UNGA Resolution 524 (Integrated Economic Development and Commercial Agreements), adopted on 12 January 1952.##48. UNGA Resolution 626 (Right to Exploit Freely Natural Resources and Wealth), adopted 21 December 1952.##49. United Nations General Assembly resolution: A/RES/1803, 14 December 1962, "Permanent sovereignty over natural resources.##50. United States International Trade Commission (1999) Methyl Tertiary-Butyl Ether: conditions affecting the domestic industry, http://www.usitc.gov/publications/docs/pubs/332/pub3231.pdf##51. Van den Bossche, P. (2005). “The Law and Policy of the World Trade Organization: Text, Cases and Materials. Cambridge University Press.##52. Van der Loo, Guillaume. (2013). “EU-Russia trade relations: it takes WTO to Tango?” Legal Issues of Economic Integration .Vol.40 (1).##53. Vienna Convention on Succession of States in respect of Treaties. (1996).##54. Weaver, Courtney, and Peter Spiegel (2013). “Russia Targets EU in WTO Suit over Energy Policy.” Financial Times. Available at:www.ft.com##55. World Trade Organization, (2010). WTO Report: Trade in natural resources.##56. WT/DS161/12. Korea — Measures Affecting Imports of Fresh, Chilled and Frozen Beef. (25. Sep. 2001).##57. WT/DS169/12. Korea — Measures Affecting Imports of Fresh, Chilled and Frozen Beef. (25. Sep. 2001).##58. WT/DS394. China_ Measures Related to the Exportation of Various Raw Materials.##59. WT/DS43. China_ Measures Related to the Exportation of Rare Earths, Tungsten and Molybdenum. (2012).##60. WTO Draft Report 2003; 2004, Para. 493.##61. WTO Report: Working Party on the Accession of the KINGDOM OF SAUDI ARABIA to the World Trade Organization. (2005).##62. WTO Report: Working Party on the Accession of the RUSSIAN FEDERATION to the World Trade Organization. (2011).##63. Zarrilli, S. (2005). “Dual Pricing Practice and WTO Law”. OGEL. Vol.3, Issue: 3.##

0 مقایسۀ هیئت‌های حل و فصل اختلافات قراردادی وزارت نفت و نمونه قراردادهای بین‌المللی فیدیک Comparative Study of the Dispute Resolution Boards of the Ministry of Oil and International FIDIC Contracts https://jrels.ut.ac.ir/article_70847.html 10.22059/jrels.2019.262030.220 0 حل و فصل اختلافات قراردادهای پیمانکاری، با توجه به اهمیت اقتصادی پروژه‌های صنعت نفت و ضرورت سرعت در رسیدگی و همچنین تخصصی بودن موضوع رسیدگی و کاهش هزینه‌های دادرسی، اهمیت ویژه‌ای دارد. فیدیک برای ارائۀ الگویی یکسان در قراردادهای پیمانکاری، در سال 1999 نهادی با عنوان هیئت حل و فصل اختلافات را تأسیس کرد. وزارت نفت ایران نیز سال‌های 1387 - 1393 شیوه‌نامه‌هایی برای حل و فصل اختلاف در قالب هیئت‌های حل و فصل اختلافات مطرح کرده است که با بررسی تطبیقی این هیئت‌ها در سازمان فیدیک و وزارت نفت، نتایجی به دست آمد که نشان‌دهندۀ ایراداتی، از جمله عدم حضور اعضای هیئت حل و فصل اختلافات در طول عمر پروژه در میدان، عدم ذکر تاریخ‌های مشخص و دقیق برای هر یک از مراحل رسیدگی و همچنین عدم ایفای نقش بازدارندگی این هیئت‌ها در بروز اختلاف بین طرفین در شیوه‌نامۀ مورد استفادۀ وزارت نفت است. پژوهش پیش رو، از روش توصیفی - تحلیلی بهره برده است. 1 Settlement of disputes in service contracts with regard to the economic importance of oil industry projects and the need for speed in settlement of disputes as well as the specialty of reviewing of dispute and reducing the costs of proceedings has particular importance for countries over the last few decades. FIDIC provides a unit model in service contract and launches a new institution called the “Dispute Board” in 1999 to resolve disputes. Iran’s Oil Ministry in four periods announced several instructions for resolving of disputes. The results of the comparative review of these instructions at the FIDIC Organization and the Petroleum Ministry indicates disadvantages such as the absence of Dispute Board members over the life of the project in the site, not mentioning specific dates for each process and also, failure to play the role of deterring these boards in the emergence of differences between the parties. the scope of this research is on general terms of contract in FIDIC for the settlement of disputes between contracting parties and Iranian models bugs. It should be noted that the present study has used a descriptive-analytical method. 493 516 رضا طجرلو Reza Tajarloo استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ایران rtajarlou@yahoo.co.uk صادق عبدی Sadegh Abdi دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز دانشگاه تهران ایران sadeghabdi68@gmail.com پیمانکار فدراسیون بین‌المللی مهندسین مشاور قراردادهای نفتی وزارت نفت هیئت حل و فصل اختلافات الف) فارسی##1) کتاب‌ها##1. فرشادفر، محمدعلی (1390). راهنمای عقد به روش طرح و ساخت EPC  در طرح‌های عمرانی. چاپ اول، تهران، نشر نوآور.##2. دفتر امور فنی و تدوین معیارها، ضوابط اجرای روش طرح و ساخت (EPC غیر صنعتی) (1384)، تهران، انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی جمهوری اسلامی ایران.##3. قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا (1382). مدیریت طرح‌های عمرانی. چاپ دوم، تهران، انتشارات قرارگاه خانم الانبیا.##2) مقاله‌ها##4. پرچمی‌جلال، مجید؛ عدل‌پرور، محمدرضا (1385). «نقد و بررسی شرایط عمومی پیمان طرح و ساخت و کلیدگردان فیدیک و بررسی استفادۀ آنها در پروژه‌های مختلف». مجلۀ بنا، شمارۀ 27، ص 14-27.##5. عزیزی، جمشید (1393). «هیئت‌های حل اختلاف دوستانه و دادرسی عادلانه». مجلۀ نفت و توسعه، سال سوم، شمارۀ 9، ص 18-23.##6. هریسی، اسماعیل (1392). «آسیب‌شناسی دستورالعمل‌های راه حل اختلاف‌های قراردادی وزارت نفت». مجلۀ نفت و توسعه، شمارۀ 5، ص ؟ - ؟.##3) سایر##7. رحمانی اصل، محمد (1387). «بررسی سیستم مدیریت اجرا و کاربرد آن در صنعت پتروشیمی در ایران به منظور ارائۀ پیشنهاد اصلاحی». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت، تهران، دانشگاه تهران.##8. زرین، هاتف (1389). « آسیب‌شناسی شرایط عمومی پیمان‌هایEPC  و ارائۀ راهکار». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت، تهران، دانشگاه تهران.##9. شیوه‌نامۀ حل اختلاف‌های قراردادی صنعت نفت، مصوب 1393.##10. شیوه‌نامۀ حل اختلاف‌های قراردادی صنعت نفت، مصوب 1391.##11. شیوه‌نامۀ حل اختلاف‌های قراردادی صنعت نفت، مصوب 1390.##12. شیوه‌نامۀ حل اختلاف‌های قراردادی صنعت نفت، مصوب 1387.##13. سازمان برنامه و بودجه، گزارش بررسی و رفع علل افزایش هزینه یا گرانی طرح‌های صنعتی، مصوب 1396.##ب) انگلیسی##14. Axel-Volkmar Jaeger,(2010) FIDIC-A Guide for Practitioners, Springer Heidelberg Dordrecht London New York.##15. C. Seppala, White and Chase,(1997), The new FIDIC provision for a Dispute Adjudication Board Paris The International Construction Law Review Volume 14, Part 4.##16. Chapman, Peter H. J, (2004 ), Dispute Boards, delivered at a course on Dispute Boards organized by the Institution of Engineers of Ireland.##17. christopher r seppala,(1997) fidic new standard form of contract, White & Case LLP, Paris.##18. Christopher Wade,(2001), ‘The Silver Book: The Reality’, ICLR, Volume 18, Part 3.##19. Construction contract 3nd edition (2017), red book.##20. EPC/turnkey contract 2nd edition (2017), solver book.##21. Final Report on Construction Industry Arbitrations, (2001), ICC Commission on International Arbitration, Forum on ‘Arbitration and New Fields’, Construction Arbitration Section.##22. Gwyn Owen, (2003), introduction to FIDIC dispute adjudication board provision, London University: MSc Construction Law & Arbitration.##23. ICC Rules for Dispute Boards published, (2004), Document 420/504.##24. John Bow Cock , (1997), ” FIDIC contracts and arbitration” new York law journal, pp 10-25.##25. Nael, G Bunni,( 2005),  the fidic forms of contracts, Blackwell science ltd, oxford, UK.##26. World Construction Review/Outlook (2003), Davis Langdon PKS, www.davislangdon.com##

0 تحلیل ماهیت درآمدهای شرکت ملی نفت ایران و نظام حقوقی حاکم آن Analysis of the Nature of the Incomes of The National Iranian Oil Company and Its Legal System https://jrels.ut.ac.ir/article_70848.html 10.22059/jrels.2019.251752.182 0 اهمیت دریافت‌های دولت و نظام حاکم بر آن، قانون‌گذار را بر آن داشته که ضمن نظارت دقیق بر درآمدهای دولت، نحوة استفاده از آنها را مشخص کند. بسته به اینکه هر یک از دریافت‌های دولت، از منظر قانونی زیر چه عنوانی - درآمدهای عمومی، اختصاصی و درآمدهای شرکت‌های دولتی- قرار گیرد، قوانین حاکم بر آن متفاوت خواهد بود. شرکت ملی نفت ایران که یکی از مهم‌ترین شرکت‌های دولتی است و نقش بسزایی در کسب درآمدهای دولت دارد، مورد توجه قانون‌گذار بوده و درآمدهایش توسط وی چهارچوب‌بندی شده است. اکنون پرسش این است که درآمدهای این شرکت تحت چه عنوان قانونی قرار گرفته و از این حیث تا چه میزان آزادی عمل دارد و نظام حقوقی حاکم بر آن چگونه است؟ در مقالۀ پیش رو، به پرسش‌های مذکور به طور مستدل و مستند پاسخ داده شده است. 1 The importance of government’s income and its governance make legislators observe such income carefully and also determine the way that the government shall use its income. Depending on which category such income falls within, namely,  public income, dedicated income, corporate income, the laws applicable to the income differ. National Iranian Oil Company (NIOC) is one of the main governmental companies, income of which constitutes a major part of the government’s income. Thus, legislator enacted laws to govern income of NIOC. Now the question is within which category the income of NIOC falls and what is the scope of its authority to use such income? This essay is aimed to answer such questions using reasons and reviewing and interpreting the applicable laws. 517 545 زهرا گودرزی Zahra Goudarzi دکتری حقوق نفت و گاز دانشگاه تهران ایران zgoudarzi42@yahoo.com ولی رستمی Vali Rostami دانشیار گروه حقوق عمومی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ایران vali.rostami@yahoo.com درآمد عمومی درآمد اختصاصی درآمد شرکت دولتی دریافت‌های دولت شرکت ملی نفت ایران الف) فارسی##1) کتاب‌ها##1. امامی، محمد (1387). حقوق مالیۀ عمومی. چاپ چهارم، تهران، نشر میزان.##2. آقانظری، حسن؛ گیلک حکیم‌آبادی، محمدتقی (1382). نگرشی علمی به هزینه و درآمد دولت اسلامی. تهران، پژوهشکدۀ حوزه و دانشگاه و پژوهشکدۀ امور اقصادی.##3. رستمی، ولی (1395). مالیۀ عمومی. چاپ پنجم، تهران، نشر میزان.##4. طباطبایی موتمنی، منوچهر (1387). حقوق اداری. چاپ پانزدهم، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).##5. کاتوزیان، ناصر (1381). دورۀ مقدماتی حقوق مدنی، اموال و مالکیت. چاپ پنجم، تهران، نشر میزان.##6. موسی‌زاده، رضا، (1392). مالیۀ عمومی. چاپ هشتم، تهران، نشر میزان.##2) مقاله‌ها##7. گسترۀ انرژی (1381). «رابطۀ مالی دولت و نفت؛ بایدها و نبایدها». گسترۀ انرژی، سال سوم، شمارۀ 30 و 31، ص 38 - 41.##8. اقتصاد انرژی (1389). «ضرورت تعیین رابطة مالی دولت و شرکت نفت».اقتصاد انرژی، شمارۀ 131-132، ص 44 -49.##9. حسینی، سید محمدرضا؛ فاتحی‌زاده، محسن (1394). «ماهیت درآمد اختصاصی و وضعیت آن در قوانین بودجه». فصلنامۀ مجلس و راهبرد، سال بیست و دوم، شمارۀ 84، ص 304- 336.##10. رستمی، ولی؛ سپهری، کیومرث (1389). «اجرای احکام مدنی علیه اشخاص حقوقی حقوق عمومی، موانع و راهکارها». فصلنامۀ حقوق دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، شمارۀ 2، ص 159 – 177.##11. غفاری فردویی، محمدتقی (1390). «نظری بر توقیف محکوم‌به از اموال شرکت‌های دولتی». مجلۀ کانون وکلای دادگستری مرکز، شمارۀ 212، ص 274-279.##12. کریمی، عباس؛ پرتو، حمیدرضا (1391). «داوری‌پذیری مربوط به دعاوی و اموال دولتی». فصلنامۀ پژوهش حقوق، شمارۀ 36، ص 157-184.##13. هندی، سید اصغر (1386). «بررسی تسری شروط اصل 139 قانون اساسی به اموال شرکت‌های دولتی». مجلۀ حقوقی دادگستری، شمارۀ 61، ، ص 63-86.##3) سایر##14. معاونت فنی و امور حسابرسی وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی و نهادهای دیوان محاسبات (بی‌تا). دستورالعمل رسیدگی به مبحث «درآمدها» و چهارچوب گزارشگری آن. تهران، انتشارات مرکز آموزش و به‌سازی منابع انسانی دیوان محاسبات.##15. قوانین و مقررات مرتبط از جمله: قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قانون مدنی، قانون محاسبات عمومی مصوب 1366، قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386، قانون نحوۀ پرداخت محکوم‌به دولت و عدم تأمین و توقیف اموال دولتی مصوب 1365، قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380، قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت 1 و2 (مصوب 1384 و 1393)، قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366، قانون برنامه و بودجۀ کشور مصوب 1351 و 1396، قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373، قانون اصلاح قانون نفت مصوب 1390، قانون اساسنامۀ شرکت ملی نفت ایران مصوب 1356، قانون اساسنامۀ شرکت ملی نفت ایران مصوب 1395، قوانین برنامۀ پنج‌سالۀ توسعه، قوانین بودجۀ سالیانه و آیین‌نامۀ اموال دولتی مصوب 1374.##

0 بررسی مقایسه‌ای چارچوب قراردادی بیع متقابل و قرارداد نفتی ایران (IPC) در خصوص حقوق مالکیتی، شناخت ذخایر و رژیم مالی Comparative Analysis of Buyback Contracts and Iran Petroleum Contract (IPC) Concerning Ownership Rights, Reserves Recognition and Fiscal Regime https://jrels.ut.ac.ir/article_70849.html 10.22059/jrels.2019.245095.155 0 در نتیجۀ انعقاد و اجرای چندین قرارداد بیع متقابل در طول نزدیک به سه دهه در پروژه‌های صنعت نفت و گاز کشور، ایرادهای این چهارچوب قراردادی، به ویژه از دیدگاه شرکت‌های بین‌المللی خارجی آشکار شده است. تخصیص نیافتن سهمی از نفت و گاز تولیدی به پیمانکار و در نتیجه، طرح ابهامات در خصوص امکان شناخت ذخایر موضوع قرارداد، کوتاه بودن مدت این قراردادها و عدم مشارکت شرکت‌های نفتی در مرحلۀ تولید و نامقبول بودن رژیم مالی این قرارداد برای شرکت‌های بین‌المللی خارجی، به عنوان بخشی از این ایرادات همواره مورد اشارۀ طرف‌های خارجی قراردادهای شرکت ملی نفت ایران بوده است. در راستای حل ایرادات مطروحه در خصوص قرارداد بیع متقابل و جذب منابع مالی به پروژه‌های نفت و گاز کشور، قرارداد جدید نفتی ایران از سوی شرکت ملی نفت ایران معرفی شد. مقالۀ پیش رو به بررسی تطبیقی قرارداد بیع متقابل و قرارداد نفتی ایران در زمینه‌های مالکیت، شناخت ذخایر و سیستم مالی می‌پردازد و سرانجام به این نتیجه می‌رسد که مالکیت ذخایر نفت و گاز و نیز نفت و گاز تولیدشده در قرارداد جدید، همچون بیع متقابل به پیمانکار منتقل نمی‌شود. همچنین، مطابق دستورالعمل PRMS ، پیمانکار قرارداد نفتی ایران نیز مشابه پیمانکار قرارداد بیع متقابل، قادر به شناخت ذخایر نفت و گاز موضوع قرارداد است. همچنین، صرف‌نظر از اِعمال پاره‌ای اصلاحات در سیستم مالی قرارداد جدید، همچنان می‌توان ایراداتی به آن وارد کرد. 1 After nearly three decades since the conclusion and implementation of Buyback contracts in the oil and gas industry in Iran, objections to this contract, particularly from the perspective of foreign investors has been revealed. Failure to allocate a share of the produced oil and gas to foreign investors and subsequently discussing possibility of reserve recognition, short terms of Buybacks and non participation of oil companies in production period, non admissibility of Buybacks fiscal system for foreign investors and the Iranian content are among many challenges which have been set forth by contractors. In order to solve such problems and attract expertise and financial resources to the Iranian oil and gas projects, a new petroleum contract has been introduced by Iran, the so-called Iranian Petroleum Contract (IPC). The present article will comparatively analyze Buyback and IPC in three aspects naming ownership, reservoir recognition and fiscal regime and will conclude that under IPC, the same as Buyback, ownership of petroleum in situ and produced oil and gas vest by the government. Also, IPC’s contractor, the same as the contractor under the Buyback, is able to recognize oil and gas reserves in accordance with the PRMS guideline, and its fiscal regime although in some areas has been improved, some objections can be raised. 547 570 حمیدرضا نیکبخت فینی Hamidreza Nikbakht Fini استاد دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی ایران hr-nikbakht@sbu.ac.ir محمود باقری Mahmood Bagheri دانشیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ایران mahmood31@hotmail.com الهه قربانی Elaheh Ghorbani دانشجوی دکتری دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی ایران elaheh.ghorbani@gmail.com بیع متقابل رژیم مالی شناخت ذخایر قرارداد نفتی ایران (IPC) مالکیت الف) فارسی##1. کتاب‌ها##1. خالقی، شهلا (1391). بیع متقابل در صنعت نفت و گاز ایران. تهران، هزارۀ سوم اندیشه و مؤسسۀ مطالعات بین‌المللی انرژی.##2. شباهنگ، رضا (1382). تئوری حسابداری. جلد دوم، تهران، مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی.##3. شیروی، عبدالحسین (1393). حقوق نفت و گاز. تهران، نشر میزان.##4. وزارت اطلاعات (1352). نفت ایران از دوران امتیازات تا حاکمیت، مالکیت، مدیریت و کنترل مطلق. تهران، انتشارات وزارت اطلاعات.##2. مقاله‌ها##5. خواجوی، علی (1394). «بررسی و مقایسۀ قراردادهای خدماتی عراق با قراردادهای جدید توسعۀ میادین نفت و گاز ایران (IPC) و ارائۀ پیشنهادهای اصلاحی». ماهنامۀ علمی- ترویجی اکتشاف و تولید، شمارۀ 126، شهریور، ص 38-31.##6. شیروی، عبدالحسین (1383). «انواع روش‌های قراردادی تجارت متقابل». اندیشه‌های حقوقی، سال دوم، شمارۀ هفتم، پاییز و زمستان، ص 46-5.##7. میاچی، ناصر؛ کرد، شاهین (1391). «فرآیند تخمین ذخایر و مقایسۀ دیدگاه‌های طبقه‌بندی منابع هیدروکربوری». ماهنامۀ علمی- ترویجی اکتشاف و تولید، شمارۀ 97، دی ماه، ص 45-52.##8. نیک‌بخت، حمیدرضا؛ آرین، محمد (1394). «طراحی الگوهای قراردادی جدید برای توسعۀ میادین هیدروکربوری ایران: بررسی و نقد قانون جدید وزارت نفت». مجلۀ تحقیقات حقوقی، شمارۀ 71، پاییز، ص 75 - 120.##9. نیکبخت، حمیدرضا؛ آقاسیدجعفر کشفی، مونا (1391). «رفتار قراردادی اختصاصی شرکت‌های ملی نفتی کشور چین در سرمایه‌گذاری‌های برون‌مرزی». مجلۀ تحقیقات حقوقی، شمارۀ 59، پاییز، ص 97 - 143.##10. نیکبخت، حمیدرضا؛ ادیب، علی‌اکبر (1396). «اصلاحگری و میانجی‌گری به عنوان جایگزین روش‌های سنتی حل اختلافات مدنی- تجاری (امکان به‌کارگیری آنها در صنعت نفت)». مجلۀ تحقیقات حقوقی، شمارۀ 78، تابستان، ص 57 - 81.##11. نیکبخت، حمیدرضا؛ موسوی، سید حسن (1394). «اصول و ساختار الگوی جدید قراردادهای نفتی ایران». مجلۀ تحقیقات حقوقی، شمارۀ 72، زمستان، ص 35 - 69.##3. سایر##12. امور حقوقی شرکت ملی نفت ایران (1381). مجموعۀ قوانین و مقررات نفت، گاز و پتروشیمی (سه‌جلدی). ادارۀ کل روابط عمومی وزارت نفت.##ب) انگلیسی##13. Barrett, M. Edgar; Cormak, Mary Pat. (1982). Management strategy in the oil and gas industry: cases and readings, Gulf publishing company.##14. Bindeman, Kristen. (1999). Production sharing agreements: an economic analysis, Oxford institute for energy studies.##15. Doris F. Reiter; John D. Bolling. (2000). “Comparison of booking methodologies for production sharing agreements and service contracts”, SPE 63203 presented at the 2000 SPE Annual Technical Conference held in Dallas, Texas.##16. F. M. Lasswell, Murphy Oil Production; E.D. Young, ExxonMobil Production Company, “Reserve reporting under modern fiscal agreements”, IPTC 16514 presented at the International Petroleum Technology Conference held in Beijing, China, 2013.##17. Ghorbani, Elaheh. (2017). “Ownership of Petroleum Resources in Islam (Twelver Shia) and The Iranian law”, Oil, Gas and Energy Law Inteligence.##18. Isenberg, Joseph. (1984). “The foreign tax credit: royalties, subsidies and creditable taxes”, Tax law review, 227- 295.##19. Johnston, Daniel. (2003). International exploration economics, risks and contract analysis, Oklahoma, USA, PennWell Corporation.##20. Johnston, Daniel. (2004). International petroleum fiscal systems and production sharing contracts, Daniel Johnston & Co., Inc.##21. Martin, A. Timothy. (2009). “Bifurcation of title in international oil and gas agreements”, CMP Publishing.##22. Roberts, Peter. (2016). Oil and gas contracts: principles and practice; Sweet & Maxwell and Thomson Reuters; first editionBarrett, M. Edgar; Cormak, Mary Pat. , 1982, Management strategy in the oil and gas industry: cases and readings, Gulf publishing company.##23. Smith, E. Smith. Lowe John S & others. (2010), international petroleum transaction, Rocky Mountain Mineral Law Foundation.##24. Society of Petroleum Engineers. (2001). “guidelines for the Evaluation of Petroleum Reserves and Resources”, Society of Petroleum Engineers, United Stated of America,at: http://www.spe.org/industry/docs/GuidelinesEvaluationReservesResources_2001.pdf##25. Taverne, Bernard; (2010). Petroleum, industry and governments, Wolters Kluwer, second edition.##26. William E. Hughes. (2016). Fundamentals of international oil and gas law, PennWell Corporation.##

0 رفتارهای ضدّ رقابتی شرکت‏های نفتی خارجی در مرحلۀ مناقصات قراردادهای آی.پی.سی و ضمانت ‏اجراهای قواعد رقابت در قبال آن Anti-Competitive Conducts of Foreign Oil Companies at the IPC Tender Stage and Competition Law Sanctions in this Regard https://jrels.ut.ac.ir/article_70850.html 10.22059/jrels.2019.269319.239 0 حضور شرکت‏‏های نفتی خارجی در مناقصات قراردادهای آی.پی.سی. موضوع تصویب‏نامۀ‏ «شرایط عمومی، ساختار و الگوی قراردادهای بالادستی نفت‏وگاز»، منوط به عقد قرارداد مشارکت با شرکت‏های اکتشاف‏ و تولید ایرانی دارای صلاحیت است. با وجود این، برگزیدن شریک ایرانی توسط شرکت‏‏های ‏خارجی مشمول ضابطه‏ای رقابتی نیست. از سوی ‏دیگر، با توجه به ناتوانی فنی و مالی شرکت‏های ‏ایرانی برای ورود مستقل به پروژه‏های بزرگ نفتی موضوع تصویب‏نامه، در وضعیت فعلی، شرکت‏‏های‏ ایرانی در عمل جز از مجرای مشارکت با شرکت‏‏های خارجی، راهی برای ورود به مناقصات این‏گونه پروژه‏ها ندارند. در این ‏میان، به‏سبب تحریم‏های جاری، از تعداد شرکت‏‏های ‏خارجی علاقه­مند به حضور در مناقصات میادین نفتی ایران کاسته‏ شده و بیم سوءاستفاده از موقعیت مسلط یا تبانی آنها در روند مناقصات دوچندان است. مقالۀ پیش رو، بر آن است تا با رویکردی تحلیلی، رفتارهای ضدّ رقابتی شرکت‏‏های‏ خارجی را در قبال شرکت‏های ‏ایرانی (در مرحلۀ تشکیل مشارکت برای ورود به مناقصات) و شرکت ‏ملی ‏نفت ‏ایران (در جریان ورود به مناقصات) بررسی نموده و ضمانت ‏اجراهای قواعد رقابت را در قبال این‏ رفتارها تبیین کند. 1 Foreign oil companies' entry into IPC tenders has been made subject to conclusion of JVs with qualified Iranian E&P companies. However, the law does not require FOCs to select their IEPC by means of competitive methods. Moreover, as IEPCs do not possess the required abilities to independently enter major petroleum projects, it is inevitable for them to engage in JVs with FOCs. Meanwhile, due to sanctions imposed on Iran, the number of FOCs willing to enter the IPC tenders has decreased, and so there is a higher chance of abuse of dominance or collusion practiced by these FOCs during the course of IPC tenders. This essay serves as an endeavor to demonstrate the anti-competitive conducts likely to be pursued by FOCs against IEPCs (in the course of entering the JV) and against NIOC (in the tender process), and to clarify the competition law sanctions applicable to FOCs in this regard. 571 604 سیداصغر هندی Seyyed Asghar Hendi عضو هیئت‏ علمی پژوهشگاه ‏صنعت ‏نفت، استادیار مدعو دانشکدۀ ‏حقوق دانشگاه شهید بهشتی، مشاور حقوقی وزیر نفت، و عضو سابق هیئت ‏مدیرۀ شرکت ‏ملی ‏نفت ‏ایران ایران sahendi@gmail.com زهرا درویش Zahra Darvish دانشجوی دکتری حقوق نفت ‏و گاز دانشگاه شهید بهشتی ایران zahra.darvish@hatamilawfirm.com رفتارهای ضدّ رقابتی شرکت‏‏های ‏خارجی قانون اجرای سیاست‏های کلی اصل 44 قراردادهای آی.پی.سی ضمانت ‏اجراهای قواعد رقابت مرحلۀ مناقصه الف) فارسی##1) کتاب‏ها##1. حسینی، مینا (1396). حقوق ‏رقابت - در آیینۀ ساختار و تصمیمات شورای‏ رقابت. چاپ اول، تهران، مجمع علمی و فرهنگی مجد.##2. غفاری فارسانی، بهنام (1393). حقوق ‏رقابت و ضمانت ‏اجراهای مدنی آن. چاپ اول، تهران، بنیاد حقوقی میزان.##2) مقاله­ها##3. باقری، محمود؛ فلاح‏زاده، علی‏محمد (1388). «مبانی حقوق عمومی حقوق ‏رقابت (با نگاهی به قانون اساسی جمهوری‏ اسلامی ایران)». فصلنامۀ حقوق، دورۀ 39، شمارۀ 3، [ارجاع غیرمستقیم]، ص 63‏ - ‏81.##4. رهبری، ابراهیم (1394). «جایگاه و اعتبار توافق عدم ‏رقابت: مطالعۀ تطبیقی در حقوق امریکا، اتحادیۀ ‏اروپا و ایران». مجلۀ مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دورۀ هفتم، شمارۀ 4، ص. 89‏ - ‏116.##5. طباطبایی‏نژاد، سیدمحمد (1395). «اعمال فراسرزمینی مقررات انتظامی: بررسی موردی اعمال مقررات حقوق ‏رقابت با نگاهی به قانون اجرای سیاست‏های اصل 44 قانون اساسی». مجلۀ مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دورۀ هشتم، شمارۀ 2، ص 115 - 146.##6. غمامی، سید محمدمهدی؛ اسماعیلی، محسن (1389). «مطالعۀ تطبیقی نظام حقوقی رقابت در ایران و فرانسه». پژوهش‏نامۀ حقوق اسلامی، سال یازدهم، شمارۀ 2، پاییز و زمستان، ص 153‏ - ‏188.##7. قربان‏زاده، محمدباقر (1393). «بررسی جرم در معاملات دولتی و تبانی در آن». پیام آموزش، شمارۀ 24، ص 34‏ - ‏47.##8. منتی‏نژاد، صادق (1386). «شیوه‏ها و زمینه‏های تبانی در معاملات دولتی». مجلۀ حقوقی دادگستری، دورۀ جدید، شمارۀ 61، ص 47‏ - ‏62.##3) سایر##9. پورتال رسمی وزارت نفت، «شیوه­نامۀ نحوۀ تعیین صلاحیت شرکت‌های اکتشاف، توسعه و تولید از میدان­های نفت‏ و گاز»، ابلاغی 05/09/1394 وزیر نفت، تاریخ بازیابی 05/05/1397، به ‏نشانی اینترنتی: http://www.mop.ir/portal/Home/##10. پورتال شرکت ‏ملی ‏نفت ‏ایران، «شش شرکت به مجموعۀ شرکت‌های ایرانی اکتشاف ‏و تولید افزوده ‏شد»، تاریخ انتشار 21/05/1396، شمارۀ خبر 2367/2، تاریخ بازیابی 02/02/1397، به ‏نشانی اینترنتی:http://www.nioc.ir/Portal/Home/##11. خبرگزاری ایسنا، «افزایش تعداد شرکت‌های بین‌المللی صاحب صلاحیت در لیست شرکت ‏ملی ‏نفت»، شمارۀ خبر 96050201140، تاریخ انتشار 02/05/1396، تاریخ بازیابی 02/02/1397، به ‏نشانی اینترنتی: https://www.isna.ir/news/96050201140/##12. غنی‏نژاد، موسی، «تسهیل رقابت یا تهدید رقابت»، سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد، شمارۀ 1844، شمارۀ خبر ۵۷۱۶۲۴، تاریخ انتشار 09/06/1388.##13. قانون اجرای سیاست‏های کلی اصل 44 قانون اساسی مصوب 1387 با اصلاحات بعدی.##14. قانون مجازات‏اسلامی، مصوب 1392.##15. قانون مجازات تبانی در معاملات دولتی، مصوب 1348.##16. قانون ‏مدنی، مصوب 1307.##17. قانون وظایف و اختیارات وزارت ‏نفت، مصوب 1393.##ب) انگلیسی##1) قوانین و مقررات##18. Official Journal of the European Union, "Ancillary Restraints Notice" (56/03), 2005.##19. Sherman Act, 1890.##20. Treaty on the Functioning of the European Union, 2009.##2) کتاب‏ها##21. Broder, Douglas, (2010), U.S. Antitrust Law and Enforcement– A Practice Introduction, 2nd ed., Oxford University Press.##22. de Hautecloque, Adrian, Jones, Christopher, et al., (2016), EU Energy Law- Volume II: EU Competition Law and Energy Markets, 4th ed., Claeys & Castels.##23. OECD Policy Roundtables, (2010), Information Exchanges Between Competitors under Competition Law, OECD.##3) مقاله­ها##24. Newman, Michael, Crase, Shane, (2007), "The Rule of Reason in Drafting Non-compete Agreements", Labor and Employment Corner, The Federal Lawyer.##25. OECD, (2009), "Guidelines for Fighting Bid Rigging in Public Procurement", OECD.##26. Ortega Gonzalez, Angela, (2012), "Object Analysis in Information Exchange among Competitors", Global Antitrust Review.##27. Ruiz Calzado, Javier et al., (2014), "Energy and Restrictive Practices: An Overview of EU and National Case Law", No.7045, E-Competitions, National Competition Laws Bulletin.##4) منابع اینترنتی##28. Beggs, Danielle, Tennant, David, (2014), "Competition law restraints in the UK oil and gas industry", Dentons, accessed: 20/04/2018, available at:##https://www.dentons.com/en/insights/alerts/2014/october/14/competition-law-restraints-in-the-uk-oil-and-gas-industry 29. Jones Day, (2012), "US v. Gunnison: Antitrust Risk in Oil & Gas Joint Bidding and Other Collaborations", accessed: 18/04/2018, available at: https://www.jonesday.com/us-v-gunnison-antitrust-risk-in-oil--gas-joint-bidding-and-other-collaborations-11-01-2012/##30. Mayor Brown, (2016), "US Antitrust Considerations in Oil and Gas Joint Bidding and Area of Mutual Interest Arrangements", Legal Update, accessed: 21/04/2018, available at:##https://www.mayerbrown.com/us-antitrust-considerations-in-oil-and-gas-joint-bidding-and-area-of-mutual-interest-arrangements-03-08-2016/ 31. Norton Rose Fulbright, (2014), “It’s Criminal! The Criminalization of Antitrust Continues Across the World”, Lexology, accessed: 20/06/2018, available at: https://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=4ec996cd-ca8f-47ff-b80f-2c0b4539cc53##5) پرونده‏ها##32. All Stainless/Colby, 364Mass.773,308.N.E.2d.481, (1974).##33. BP/Mobil, Commission Decision, IV/M.727, (1996).##34. Lufthansa/Menzies/LGS/JV, Commission Decision, COMP/M.1913, (2000).##35. Northern Pacific/U.S.,356U.S.1, (1958).##36. Perceptron/Sensor Adaptive, 221.F.3d.913, 6th Cir., (2000).##37. Remia et al./Commission, European Court of Justice, Case 42/84, ECR2545 (1985)##38. Siemens/Areva, Commission Decision, COMP/39.736 (2012).##39. U.S./SG Interests I, Ltd., Gunnison Energy Corp., et al., COMP&MEM, 12-CV-0395 (D.Colo.), (2012 & 2013).##