تحلیل تطبیقی بهرۀ مالکانه و پذیرۀ نقدی در قراردادهای مشارکت در تولید نفت قارۀ آفریقا

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

بیش از 9 درصد نفت خام جهان در قارۀ آفریقا ذخیره شده است. علاوه بر بعضی کشورهای آفریقایی که از قدیم تولیدکنندۀ نفت بودند مانند لیبی، الجزایر، آنگولا و نیجریه، در سال‌های اخیر بعضی از کشورهای دیگر آفریقا نیز به جرگۀ تولیدکنندگان نفت پیوسته‌اند. ایجاد انگیزه برای جذب سرمایه‌های خارجی در صنعت نفت، یکی از مسائل مهم برای کشورهای آفریقایی محسوب می‌شود، زیرا اکتشاف و توسعۀ میادین نفتی آفریقا به دانش فنی بالا و صرف هزینه‌های هنگفتی نیازمند است که اغلب خارج از توان این دولت‌هاست. به همین دلیل است که با سرمایه‏‎گذاری‏هایی که امریکایی‏ها و اروپایی‏ها و در سال‌های اخیر چینی‏ها در این قاره انجام داده‌اند، ظرفیت تولید و صادرات نفت در بعضی از این کشورها رو به افزایش است. مهم‌ترین قراردادی که کشورهای آفریقایی با شرکت‌های خارجی منعقد می‌کنند قرارداد مشارکت در تولید است. برخی از مهم‌ترین مؤلفه‌های اقتصادی قراردادهای مشارکت در تولید عبارت‌اند از: بهرۀ مالکانه و پذیرۀ نقدی. در این مقاله سعی شده است که میزان و انواع بهرۀ مالکانه و پذیرۀ نقدی در قوانین و قراردادهای مشارکت در تولید کشورهای تولیدکنندۀ نفت قارۀ آفریقا بررسی تطبیقی شود تا مشخص شود سازوکار و میزان بهرۀ مالکانه و پذیرۀ نقدی کدام‌یک از این کشورها از تنوع و گوناگونی بیشتر و مناسب‌تری برای جذب سرمایه‌گذاران خارج برخوردار است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که تنها قوانین و قراردادهای مشارکت در تولید چند کشور محدود آفریقایی از جمله آنگولا، لیبی، گینۀ استوایی و مخصوصاً نیجریه از شفافیت، تنوع و گوناگونی بیشتری برای تعیین بهرۀ مالکانه و پذیرۀ نقدی هنگام مذاکره و انعقاد قرارداد با شرکت‌های نفتی خارجی برخوردارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


1. الماسی، نجادعلی، تحلیل ساختار قراردادهای مشارکت در تولید، مجموعۀ مقالات همایش حقوق انرژی، به انضمام دکتر الهام امین‌زاده، انتشارات دادگستر، 1390.

2. فرشاد گهر، ناصر، سیری در قراردادهای نفتی ایران، انتشارات پژوهشکدۀ اقتصادی، 1381.

3. موحد، محمدعلی، نفت ما و مسائل حقوقی آن، انتشارات خوارزمی، 1375.

انگلیسی

4-AlgeriaHydrocarbon law No. 05–07 dated 28 April 2005 amended and supplemented by Ordinance No. 06–10 dated 29 July 2006 (Law 05–07).

5- Angola, African Economic Outlook .AfDB/OECD, 2008.

6- Angola Petroleum Activities Law, Sonangol E.P. 2004.

7-Assessment of Angolan Petroleum Sector – Final Report , Angolan Ministry of Finance, KPMG, March 2004.

8-BP Statistical Review of World Energy, June 2013.

9- Cameroon CAC, Cameroon oil and gas, Freshfields ,BruckhausDeringerllp, March 2013.

10-Conducting oil and gas activities in Nigeria, CMS Cameron McKenna LLP, 2013.

11-Couto, Graça and Associates, Mozambique oil and gas, Freshfields Bruckhaus Deringerllp, March 2013.

12-Eduardo Vera , Angola oil and gas , Freshfields Bruckhaus Deringerllp , March 2013.

13-Federal Government of Somalia Petroleum Law. 2007.

14-Francisca E. Nlerum, Reflections on participation Regimes in Nigeria’s Oil Sector, Nigerian Current Law Review, 2010.

15-Gbenga Biobaku ,Investing in Nigeria’s Oil and Gas Industry, GbengaBiobaku& Co, 2008 ,p.13 .

16-Ghellal &Mekerba , Algeriaoil and gas,Freshfields Bruckhaus Deringerllp , March 2013.

17-Guide to Extractive Industries Documents – Oil & Gas, World Bank Institute Governance for Extractive Industries Programme, Allen &Overyllp. 2013.

18-Hydrocarbons Law No. 8/2006, of the Republic of Equatorial Guinea,  November 2006.

19-Investing in Nigeria’s Oil and Gas Industry, GbengaBiobaku& Co.  2008.

20-Jenik Radon ,The ABCs of Petroleum Contracts: License-Concession Agreements, Joint Ventures, and Production-sharing Agreements, in: Covering Oil, 2004.

21-Johnston,  D.,  International  Petroleum  Fiscal  Systems  and  Production  Sharing  Contracts ,(Tulsa, Oklahoma, United States: Penwell Publishing 1994).

22-Koep & Partners, Namibia oil and gas, Freshfields Bruckhaus Deringerllp, March 2013.

23-Laura Parmigiani, Libya: Old or New Picture? Risks of political uncertainty for the gas and oil business, Actuelles de l’Ifri, September 27th 2011.

24-Libya Oil Almanac, An Open Oil Reference Guide,2012.

25-Libya Petroleum Law 1955 Amended by Law No.(25/55), May 11 2003 .

26-Madaki O. ameh,The Shift From Joint Operating Agreements to Production Sharing Contracts in The Nigerian Oil Industry: Any Benefits For the Players?, CEPMLP,2006.

27-Maria LyaRamos , Angola’s oil industry operations,Open Society Initiative for Southern Africa (OSISA), 2012.

28-Masembe, Makubuya, Adriko, Karugaba&Ssekatawa Uganda oil and gas , Freshfields Bruckhaus Deringerllp, March 2013.

29-Michael EArruda& Laurent Vandomme, Oil & Gas in Africa Recent Updates , Jones day llp, 2014.

30-Mohammed Babangida Umar, Legal Issues in the Management of Nigeria's Production Sharing Contracts from a Study of the Nigerian National Petroleum Corporation's (National Petroleum Management Services') Perspective, OGEL(Oil, Gas & Energy Law Intelligence), 2004.

31- ModelPetroleum Production Sharing Agreement,Federal Democratic Republic of Ethiopia, 2011.

32-ModelPetroleum Production Sharing Agreement,Republic of Angola, 2004.

33-Model Production Sharing Agreement for Petroleum Exploration, Development & Production, Uganda, 1999.

34-Model Production Sharing Agreement, Republic of Tanzania,2013.

35-Model Production Sharing Agreement, Libya , 2006 .

36-Model Production Sharing Contract, Republic of Equatorial Guinea,2013 .

37- Model Production Sharing Agreement, Nigeria , 2006 .

38- Nigeria Deep Offshore and Inland Basin Production Sharing Contracts Decree, No 9 of 1999.

39-Oil and Gas laws in Uganda: a legislators’ Guide Oil discussion Paper, no. 1, international alert, May 2011.

40-Olaniwun Ajayi LP, Nigeria oil and gas, Freshfields Bruckhaus Deringerllp, March 2013.

41-Omolade A. Akinwumi ,Cost Recovery and High Oil Price: How Can Host Governments Capture Adequate Revenue? A Case Study of Nigeria, University  of  Dundee, 2013.

42- Presentation to Somalia Prime Minister: Somalia Petroleum Law, Malindi, Kenya, June 12, 2006.

43-Rex Attorneys, Tanzania oil and gas, Freshfields Bruckhaus Deringerllp, March 2013.

44-Republic of Senegal Draft Bill No. 98-05 Establishing the Petroleum code January 1998.

45-Sani Saidu, A Comparative Analysis of Production Sharing Contracts of Selected Developing Countries: Nigeria, Indonesia, Malaysia and Equatorial Guinea, Journal of Finance and Accounting, Vol. 2, No. 2, 2014.

46-Taimour Layand& Mika Minio-Paluello, Contracts Curse Uganda’s oil agreements place profit before people, Civil Society Coalition on Oil in Uganda, February 2010.

47-Uganda Petroleum bill, 2013, chapter 150.

48-United nation’s conference on trade and development conference on production sharing contracts(psc) in Africa, 2007.

49-Zitto Kabwe, ‘Oil and Gas: Fiscal Challenges of Tanzania’s Production Sharing Agreements (PSAs), MP and Chairman PAC Dar as Salaam, September 2014.