بیمۀ ریسک‌های موجود در پروژه‌های نفتی

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق عمومی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

صنعت نفت از صنایع ریسکی است. نفت و گاز از یک سو سرمایۀ ملی کشورهاست و از سوی دیگر شرکت‌های نفتی معمولاً با انعقاد قراردادهایی که ریسک را بر دوش شرکت نفتی می‌گذارند وارد این صنعت می‌شوند، بنابراین هر دو طرف نیاز به پوشش بیمه دارند تا در صورت ایراد خسارت بیمه تا حدودی خسارات را جبران کند. مخاطرات در این پروژه‌ها در واقع هر دو طرف را تهدید می‌کند؛ کارفرما نگران آسیب‌های زیست‌محیطی، خسارات وارد به کارکنان و اشخاص ثالث و مخزن است و پیمانکار نگران از دست دادن سرمایۀ کلانی است که برای پروژه صرف کرده است. سؤالی که مطرح می‌شود این است که ریسک‌های این صنعت کدام‌اند؟ و کدام‌ها قابلیت بیمه‌شدن دارند؟ و چه پوشش‌های بیمه‌ای و به چه نحو برای این ریسک‌ها گرفته می‌شوند؟. در این پژوهش ابتدا ریسک‌های موجود در پروژه‌های صنعت نفت بررسی و دسته‌بندی شده‌اند، سپس بیمه‌پذیری و پوشش بیمه در موارد قابل بیمه و جایگاه آن‌ها در صنعت نفت، همچنین تعهدات پیمانکار در این زمینه تبیین شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


الف) فارسی

امانی، مسعود (1389)، حقوق قراردادهای بین‌المللی نفت، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).

بابایی، ایرج (1388)، حقوق بیمه، تهران، انتشارات سمت.

پدرام، متین (1392)، نفت بی خطر، تهران، انتشارات دنیای اقتصاد.

پیکارجو، کامبیز (1378)، «لزوم گسترش بیمه‌های تخصصی در کشور»، نشریۀمدیریت پژوهشگاه بیمه، شمارۀ 54.

پیکارجو، کامبیز (1382)، «بررسی بیمه‌های نفت و گاز فلات قاره در مرحلۀ اکتشاف نفت»، نشریۀتازه‌های جهان بیمه، شمارۀ 59.

حسن‌زاده، علی و رسول‌ کاظمی (1383)، «مدیریت ریسک در پروژه‌های سرمایه‌گذاری زیربنایی»،فصلنامۀ صنعت بیمه، سال نوزدهم؛ شمارۀ 3.

دالزر، رودلف و کریستف شروئر (1391)،اصول حقوق بین‌الملل سرمایه‌گذاری، ترجمۀ سیدقاسم زمانی و به‌آذین حسیبی، تهران، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.

راعی، رضا و علی سعیدی (1387)، مبانی مهندسی مالی و مدیریت ریسک، تهران، انتشارات سمت.

ساکی‌زاده، مجتبی (1392)، «لزوم تعامل مؤثرتر بیمه با صنعت نفت و گاز»، ماهنامۀ علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز، شمارۀ 104.

شیروی، عبدالحسین (1391)، حقوق تجارت بین‌الملل، تهران، انتشارات سمت.

صابر، محمدرضا (1392)، بیع متقابل در صنعت بالادستی نفت، تهران، نشر دادگستر.

عباس‌زاده، حسن (1386)، «مدیریت ریسک در قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و انتقال»، نشریۀ تازه‌های اقتصاد، شمارۀ 115.

علیدوستی، ناصر (1388)، «منافع ملی در پرتو قوانین موافقت‌نامه‌های دوجانبۀ سرمایه‌گذاری خارجی»، مجلۀ مطالعات راهبردی، شمارۀ 43.

 

ب) انگلیسی

 

1-     A. AMENDOLA, Y. ERMOLIEV, T. Y. ERMOLIEVA, V. GITIS, G. KOFF, and J. LINNEROOTH-BAYER( 2000 ), “A Systems Approach to Modeling Catastrophic Risk and Insurability “Natural Hazards,21: pp.381–393

 

2-     Gollier, Christain ( 1997 ), “ About The Insurability Of Catastrophic Risks “ , The Geneva Papers On Risk and Insurance, 22 (No. 83) pp. 177- 186

 

3-     KUNREUTHER, Howard C. and ERWANN O. MICHEL-KERJAN ( 2007 ), “ Climate Change, Insurability Of Large Scale Disasters, And The Emerging Liability Challenge “, UNIVERSITY OF PENNSYLVANIA LAW REVIEW, [Vol. 155: pp.1795- 1842]

 

4-     He Zhi (1995),” Risk Management For Overseas Construction Projects”, International Journal of Project Management, Vol. 13, No. 4, 231-237

 

5-   Mayeda, Graham (2007),” Playing Fair: The meaning of Fair and Equitable Treatment in Bilateral Investment Treaties”, Journal of World Trade 41(2) Kluwer Law International, 273- 291

 

6-     Peter Osmundsen, TerjeAven and Jan Erik Vinnem (2008), “Safety, Economic Incentives and Insurance in the Norwegian Petroleum industry”, Reliability Engineering and System Safety 93, 137- 143

 

قراردادهای نمونه نفت و گاز)

7-     Agreement on The Exploration, Development and Production Sharing for Shah Deniz Prospective Area in Azerbaijan Sector of The Caspian Sea between The State oil Company of Azerbaijan Republic and Socar Commercial Affiliate,  BP Exploration (Azerbaijan) Limited,  ELF Petroleum Azerbaijan B.V. LUKOIL International LTD,  Oil Industries Engineering and Construction,  Statoil Azerbaijan A.S,  and Turkish Petroleum Overseas Company

 

8-     Development and Production Service Contract Model for The Contract area of Iraq Republic

 

9-     Model Production Sharing agreement For Petroleum Exploration and Production in Turkmenistan