تأثیر مؤلفه‌های حقوق بشری بر سازمان‌های بین‌المللی انرژی با تأکید بر اوپک

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان

2 استادیار گروه حقوق بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان

3 استادیار حقوق بین‌الملل دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

چکیده

روند توسعۀ تدریجی حقوق بین‌الملل به سمت تحقق حقوق بشر به نحوی است که قواعد آمرۀ حقوق بین‌الملل رفته‌رفته رنگ و بوی حقوق بشری می‌گیرد. با این تحول بزرگ، نقش سازمان‌های بین‌المللی همچون اوپک در امر توسعه و کاهش فقر درخور توجه است. از سویی، به جهت اینکه بهبود حقوق بشر محیط مناسبی برای توسعۀ اقتصادی را فراهم می‌کند، نقش اوپک در قامت یک سازمان اقتصادی نیز پررنگ‌تر می‌شود. مقالۀ پیش رو، با مفروضات بالا و با ملاحظه موجبات پایبندی اوپک به رعایت حقوق بشر، به بررسی رویکرد هنجاری و عملی این سازمان می‌پردازد و به این نتیجه می‌رسد که اوپک، چه در قالب شرکت‌های تجاری و چه در قالب سازمان‌های بین‌المللی، ملزم به رعایت حقوق بشر است؛ اما در عین حال، از توجه توأمان به همه نسل‌های مختلف حقوق بشر غافل بوده است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1. بی‌نام (آذر 1368). «بررسی موانع موجود بر سر راه توسعۀ اقتصادی کشورهای در حال توسعه». مجلۀ اقتصادی، دورۀ اول، شمارۀ 45، ص 7-15.

2. تاموشات، کریستین (1386). حقوق بشر. ترجمه و نگارش: حسین شریفی طرازکوهی، تهران: میزان.

3. حیدری ترکمانی، سعید (1388). «بررسی ابعاد حقوقی اوپک گازی و تأثیر آن بر حقوق بین‌الملل انرژی». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.

4. ذاکریان، مهدی (1378). «جایگاه آمریکا و اسرائیل در کنوانسیون‌های بین‌المللی حقوق بشر». فصلنامۀ مطالعات منطقه‌ای: اسرائیل‌شناسی- آمریکاشناسی، شمارۀ 1، ص 21-36.

5. ____ (1379). «فرایند یکپارچه‌سازی نسل‌های حقوق بشر». دوفصلنامۀ اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شمارۀ 157 و 158، ص 128-135.

6. زمانی، قاسم (1388). حقوق سازمان‌های بین‌المللی. چاپ پنجم، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.

7. سومین اجلاس سران اوپک؛ دلایل تشکیل و پیامدها (آذرماه 1386). اقتصاد انرژی. شمارۀ 98، ص 6-5.

8. سیفی، سیدجمال؛ حسنخانی، علی (1396). «اقدامات متقابل در قبال تعهدات حقوق بشری».‌ فصلنامۀ پژوهش حقوق عمومی، سال نوزدهم، شمارۀ 56، ص 33- 58.

9. شریفی طرازکوهی، حسین (1390). حقوق بشر (ارزش‌ها و واقعیت‌ها). چاپ اول، تهران: میزان.

10. شمسایی، محمد (1385). حقوق بین‌الملل اقتصادی و اصل توسعۀ پایدار». مجلۀ پژوهش حقوق و سیاست، شمارۀ 19، ص 7-24.

11. شیروی، عبدالحسین؛ فرحان جم، مهسا (1397). «قیمت‌گذاری دوگانۀ انرژی در سازمان تجارت جهانی با تأکید بر اصل حاکمیت دائمی دولت‌ها بر منابع طبیعی». مطالعات حقوق انرژی، دورۀ 4، شمارۀ 8، ص 461- 491.

12. فیروزی مندمی، فراز (1395). «جایگاه تعهدات حقوق بین‌الملل بشر در معاهدات دوجانبۀ سرمایه‌گذاری». فصلنامۀ پژوهش حقوق عمومی، سال هجدهم، شمارۀ 51، ص 165-191.

13. ____ (تیرماه 1389). «التزام بانک جهانی به رعایت قواعد حقوق بشر». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.

14. قنبری جهرمی، محمدجعفر (1384). اصول حاکم بر شکل‌گیری حقوق بین‌الملل عرفی عام. تهران: انتشارات دراک.

15. موسوی، فضل‌الله؛ خداپرست، ناصر (1392). «مسئولیت اعضای سازمان بین‌المللی در پرتو طرح مسئولیت کمیسیون حقوق بین‌الملل». فصلنامۀ دیدگاه‌های حقوق قضایی، شمارۀ 64، ص 159-182.

ب) خارجی

16. H. Kelsen, (1966). Principle of International Law, 2nd Ed, Revised and Edited by W. Tucker. New York: Holdt, Reinhart and Winston, Inc.

17. Bradbrook, A. J. & Gardam, J. G. (2006). Placing Access to Energy Services within a Human Rights Framework. Human Rights Quarterly, 28, 2, (389-415) May 2006.

18. Bradlow, D. D. & Grossma, C. (1995). Limited Mandates and Intertwined Problems: A New Challenge for the World Bank and the IMF, Human Rights Quarterly, 17, 411-442.

19. Chrisoph, S. (1993). The Waning of the Sovereign: Toward a New Paradigm for International law. European Journal of international law, 4, 447–471.

20. Colgan, J. (2014). The Emperor Has No Clothes: The Limits of OPEC in the Global Oil Market (3), 599-632. doi:10.1017/S0020818313000489

21. Covenant of Economic and Social Cultural Rights (CESCR)

22. Covenant of Civil and Political Rights (CCPR)

23. Cuervo, L. E. (2008). OPEC from Myth to Reality. Hostin Journal of International Law, 30, 2. 433-614.

24. Donnelly, J. (1999, December, 15). Ethics and International Human Rights,

25. Horta, Korinna, (2002). Rhetoric and Reality: Human Rights and the World Bank, Harvard Human Rights Journal, Vol. 15.

26. Institute for Human Rights and Business. (2011). Human Rights and the Oil & Gas Sector. From https://www.ihrb.org/uploads/reports/EC-Guide_OG-04_Part-2.pdf.

27. Kinley, D. (2006). Human Rights and the World Bank: Practice, Politics, and Law. The World Bank Legal Review: Law, Equity, and Development, 353-383; Sydney Law School Research Paper No. 07/11. From SSRN: https://ssrn.com/abstract=962987

28. Legal Consequence for States of the Continued Presence of South Africa in Namibia, Advisory Opinion, ICJ Reports, 1971.

29. Lindsay, R., McCorquodale, R., Blecher, L., Bonnitcha, J., Crockett, A., & Sheppard, A. (2013). Human Rghts Responsibilities in the Oil and Gas Sector: Applying the UN Guiding Principles, Journal of World Energy Law and Business, 6, 1, 2-66.

30. Organization of the Petroleum Exporting Countries. (2016). Human Rights Violations and Environmental Repercussions and Decreasing Reserves. Fromhttp://www.jhumunc.org/wp-content/uploads/2016/08/OPEC-2060-Final.pdf

31. Rezaei. S. and Others, (2015). Impact of Socioeconomic and Health System Factors on Infant Mortality Rate in Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC): Evidence from 2004 to 2013.

32. Simma, B. & Alston, P. (1992). The Sources of Human Rights law: Custom, Jus Cogens, General Principle, Australian year Book of International law, 12, 82-108.

33. Solemn Declaration I, Conference of Sovereigns and Heads of State of OPEC Member Countries, Algiers, Algeria, 4–6 March 1975.

34. Solemn Declaration II, The Second Summit of Heads of State and Government of OPEC Member Countries, Caracas, Venezuela, 27–28 September 2000.

 35. Solemn Declaration III, Conference of Sovereigns and Heads of State of OPEC Member Countries, Riyadh, Saudi Arabia,17–18 November 2007.

36. Uvin, Peter, (2004). Human rights and development, Bloomfield, CT: Kumarian Press, http://www.loc.gov/catdir/toc/ecip0414/2004001529.htm