روابط میان عامل و اعضای غیرعامل در قراردادهای عملیات مشترک (تطبیق با الگوی جدید قراردادهای نفتی ایران)

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی و اقتصادی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامۀ طباطبائی

2 دانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای نفت و گاز دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامۀ طباطبائی

چکیده

یکی از ویژگی‌های شاخص الگوی جدید قراردادهای نفتی ایران، لزوم شراکت شرکت‌های خارجی با شرکت‌های ایرانی و مشارکت در اجرای عملیات نفتی است. بستر اصلی این مشارکت، قرارداد عملیات مشترک (ق.ع.م) است که میان اعضای کنسرسیوم تشکیل‌شده از شرکت (های) خارجی و شرکت (های) ایرانی منعقد می‌گردد. اعضای حاضر در ق.ع.م، به دو گروه تقسیم می‌شوند: عامل و غیرعامل. وظیفۀ اصلی عامل، تصدی و مدیریت روزانۀ عملیات نفتی و وظیفۀ اصلی غیرعامل‌ها، مشارکت در تأمین مالی و تصمیم‌گیری‌هاست. معمولاً عامل خواستار آزادی عمل بیشتر در اتخاذ تصمیمات و انجام عملیات بوده و از غیرعامل‌ها انتظار دارد تنها در تأمین مالی مشارکت کنند. از سوی دیگر، غیرعامل‌ها به منظور حفظ منافع خود و نیز آگاهی از جزئیات عملیات، به نفوذ بیشتر در عملیات و دخالت مؤثرتر در تصمیمات گرایش دارند. در بیشتر ق.ع.م‌ها، مشارکت غیرعامل‌ها در تصمیمات عمدتاً از طریق کمیتۀ عملیاتی و کمیته‌های فرعی آن است. در نسخۀ ایرانی ق.ع.م، غیرعامل‌ها می‌توانند از طریق این کمیته بر عملیات مشترک نظارت کنند. اصلی‌ترین وظیفۀ کمیتۀ عملیاتی، نظارت بر عملیات انجام‌شده توسط عامل و تصویب برنامه‌های مالی- عملیاتی سالیانۀ عملیات نفتی است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1. تصویب‌نامۀ شمارة 104089/ت52445هـ هیأت وزیران، مصوب 11/8/1394.

2. تصویب‌نامۀ شمارۀ  57225/ ت53367هـ هیأت وزیران، مصوب 13/5/1395.

3. شیروی، عبدالحسین؛ ابراهیمی، سید نصرالله؛ اصغریان، مجتبی (1388). «اکتشاف و توسعۀ میادین نفتی ایران از طریق قراردادهای بیع متقابل». مجلۀ حقوقی بین‌المللی، نشریۀ مرکز امور حقوقی بین‌المللی ریاست جمهوری، شمارۀ ؟، ص 262-243.

الف) خارجی

4. Anderson, O. L., Bishop, R. D., & Bowman, J. P (2009). International Petroleuum Exploration And Exploitation Agreements: Legal, Economic and Policy Aspects. New York: Barrows Company Inc.

5. Bukari, P. A (2013). “Joint Operating Agreements: How Can The Most Sensitive ISsues That Arise Between Parties Be Addressed”. Centre for Energy, Petroleum and Mineral Law and Policy, University of Dundee.

6. Periera, E. G (2013). Oil and Gas Joint Operating Agreements - Risk Control for Non-Operators. London: Globe Law And Business.

7. Peters, M. S & Kumar, M (2012). “Why International Oil Companies Choose to Enter into Joint Operating Agreement”. Acta Juridica Hungarica.

8. Roberts, P (2010). Joint Operating Agreements, A Practical Guide. London: Globe Law and Business.

9. Taylor, T. W & O'Regan, P. W (1984). “Joint Ventures and Operating Agreements”. Petroleum Law.

10.  Rigas , A (2016). “An overview of joint bidding and joint operating agreements in Oil & Gas Sector”. University of Derby – Online Programm LLM - Transnational Oil, Gas and Energy Law.

11. David M. R. (1996). Upstream Oil and Gas Agreements. London: Sweet and Maxwell.

12. Penman, C (1993). “Sole Risk Operations In Petroleum Joint Ventures”. AMPLA Bulletin, Vol 12.

12. Waqas, M (2016). “Joint Operating Agreements: History and Development of JOAs in the Oil and Gas Industry”. Oil and Gas Financial Journal.