تبیین ماهیت قراردادهای نفتی از دیدگاه حقوق اداری

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق عمومی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

وجود عنصر شخص حقوقی حقوق عمومی در قراردادهای نفتی و اقتضائات خاص آن، سبب اختلاف‌نظر میان حقوق‌دانان در ماهیت قراردادهای نفتی از لحاظ اداری و غیراداری قلمداد کردن آن شده است. صاحب‌نظرانی همچون «پروفسور دوگی»، به وحدت ماهیتی قراردادهای اداری با غیراداری باور دارند. از این رو، تفاوتی میان اداری قلمداد کردن قراردادهای نفتی با غیراداری دانستن آن‌ها وجود ندارد. در هر دو، حاکمیت اراده بر آن حاکم است. گروهی دیگر بر آنند که قرارداد نفتی اداری تلقی گردد یا غیراداری، از حیث رعایت الزامات قانونی متمایز است و نمی‌توان حکم یکسانی بر تمامی قراردادها که یک طرف آن دولت است، قائل شد. قراردادهای نفتی به لحاظ تأکید اصول حاکمیتی، وجود احکام و امتیازات خاص (ترجیحی، اقتداری)­، عنصر شخص حقوق عمومی، ارتباط مستقیم آن با منافع عمومی، عموماً تابع قراردادهای اداری است. پژوهش پیش رو، ضمن بیان دیدگاه‌ها، به تبیین شاخص‌های اداری و غیراداری و انطباق آن با قراردادهای نفتی می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
1. اعلایی‌فرد، محمدعلی (1384). «اصول حاکم بر قراردادهای پیمانکاری دولتی». مجلۀ حقوقی عدالت آرا، شمارۀ اول، ص 69- 56.
2. امامی، محمد؛ استوار سنگری، کوروش (1393). حقوق اداری. جلد دوم، ویرایش دوم، تهران، نشر میزان.
3. انصاری، ولی‌الله (130). کلیات حقوق قراردادهای اداری. چاپ سوم، تهران، نشر حقوق‌دان.
4. ایرانپور، فرهاد (1382). «نظام حقوقی حاکم بر قراردادهای تجاری بین‌المللی دولت». مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، شمارۀ 62، ص 90- 53.
5. آدامز جان. ان؛ راجر براونزورد (1386). تحلیل و نقدی بر حقوق قرارداد در انگلستان. ترجمۀ سید مهدی موسوی، تهران، نشر میزان.
6. خزاعی، حسین (1384). «ساختار حقوق و تعهدات ناشی از قرارداد دولت». مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، شمارۀ 70، ص 118- 75.
7. رحیمی شهمیرزادی، مجید (130). «مناقصه و مزایده در حقوق ایران». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
8. رضایی‌زاده، محمدجواد (1387). «ویژگی قراردادهای اداری». فصلنامۀ حقوق دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دورۀ 38، شمارۀ 2، ص 151- 135.
9. ره‌پیک، سیامک (1384). «مروری بر منابع و مستندات قانون مدنی در قواعد عمومی قراردادها». فصلنامۀ مدرس علوم انسانی، ویژه‌نامۀ حقوق.
10. شکی، خدیجه (1392). «بررسی اصول حقوق عمومی حاکم بر قراردادهای پیمانکاری در نظام حقوقی ایران». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکز.
11. صحرانورد، اسدالله (1381). «تحلیل حقوقی مکانیسم بیع متقابل در قراردادهای نفتی ایران». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
12. طباطبایی مؤتمنی، منوچهر (1385). حقوق اداری. چاپ دوازدهم، تهران، انتشارات سمت.
13. عامری، فیصل (1389). «حقوق بین‌الملل انرژی: با ارجاع خاص به قراردادهای دولتی و برخی از پیامدهای آن‌ها». فصلنامۀ پژوهش حقوق، سال دوازدهم، شمارۀ 29، ص 198- 161.
14. عراقی، عزت‌الله؛ حبیب‌زاده، محمدکاظم (1388). «قراردادهای دولتی در حقوق ایران؛ بررسی شاخص‌ها». مجلۀ حقوق خصوصی، سال ششم، شمارۀ 15، ص 104- 77.
15. کاتوزیان، ناصر (1387). دورۀ مقدماتی حقوق مدنی؛ اعمال حقوقی. چاپ سیزدهم، تهران، شرکت سهامی انتشار.
16. کاظمی نجف‌آبادی، عباس (1393). آشنایی با قراردادهای نفتی. چاپ اول، تهران، مؤسسات مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
17. کسایی، سید هاشم (1388). «قراردادهای بیع متقابل و مقایسۀ آن با قراردادهای اداری». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
18. مصطفوی، سید مصطفی؛ امانی، مسعود (1387). «ماهیت قراردادهای بین‌المللی نفت». مجلۀ پژوهش‌های اسلامی، سال دوم، شمارۀ 3، ص 180- 143.
19. مولایی، آیت (1393). قراردادهای اداری. چاپ اول، تهران، بنیاد حقوقی میزان.
20. هداوند، مهدی (1389). حقوق اداری تطبیقی. جلد اول، تهران، انتشارات سمت.
 
ب) خارجی
21. Chairman Honorary ND j hon.H.Wigmorse (1954).General Theory & State. 3th Edition. Cambridge.
22. De  Laubadere.A (1952). Traite elemenatair de droit  administratif: libr, gen, De Droit et  Juris. laubadere.A. de, Elmentair de Droit  Administratif.Trait6, Paris. Dalloz 1953.
23. Ellinger. E.P.&Anglo.A.H (1979).  Unconscionable Contract: a Comprative Study of the Approaches in England, France.germany and The United State. loy A Intl &Com.
24. Ian Brownlie (1990). Principles of Public International Law. Clarendon Press, Oxford, (4th ed.), p. 547-551; UNCTAD, Key Terms and Concepts in IIAs: A Glossary, UNCTAD Series on Issues in International Investment Agreements, produced by K. P. Sauvant an J. Zhan, May 2004, at 135-141.
25. Jez. Gastone (1927). Les Contracts Adminidtratifs. Paris. Marcel  Glard .Tomel.
26. Mulcahy L (2008). Contrac Law in Perspective. London, routledge. &Koffman L , 2004, and E.Macdonald. the Law of Contract, oxford university Press. p.4.
27. O CONNEL.D.P (1966). The law  of   Slate  Succession. Cambrige. University Press. p1670.
28. René chapus (1994). Droit administratif général. tom 1, 8e édition, montchrestien.
29. See: Council Directive 2004/18, Coordination Of Procedure For The Award Of Public Works Contracts and Public Supply contract AND Service Contracs, 31 March 2004. Official Journal (l134) Europen Community.