لوله‌گذاری زیردریایی در تقابل با اعمال حقوق حاکمۀ دولت ساحلی در منطقۀ انحصاری اقتصادی و فلات قاره

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه حقوق بین‌الملل دانشگاه پیام نور

چکیده

عبور لوله‌های زیردریایی انتقال نفت و گاز از منطقۀ انحصاری اقتصادی یا فلات‌قارۀ دولت ساحلی با تقابل در منافع مختلف همراه است. برقراری تعادل در این زمینه در بستر آموزه‌های حقوق بین‌الملل دریاها ضروری است. از این رو، بررسی ابعاد آن با الگوی توصیفی و تحلیلی، موضوع این نوشتار است. پرسش اصلی پژوهش این است که بایسته‌های حقوق و تعهدات دولت ساحلی در تقابل با حقوق و تعهدات دولت متقاضی لوله‌گذاری زیردریایی انتقال نفت و گاز در مناطق انحصاری اقتصادی و فلات‌قارۀ دولت ساحلی چیست؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دولت‌های ساحلی، خواهان ایجاد محدودیت بیشتر پیش روی دولت‌های متقاضی لوله‌گذاری زیردریایی در منطقۀ انحصاری اقتصادی و فلات‌قاره هستند؛ در حالی‌که دولت‌های متقاضی نیز به موجب اصل آزادی دریاها دارای آزادی عمل در لوله‌گذاری زیردریایی هستند. با وجود این،‌ تعیین مسیر برای خطوط لولۀ زیردریایی، موضوع رضایت دولت ساحلی است که دولت متقاضی لوله‌گذاری زیردریایی ناگزیر از جلب آن است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
1. زین‌الدین، مصطفی؛ شاهمرادی، عصمت (1394). «بررسی تطبیقی ملاحظات زیست‌محیطی در قراردادهای بین‌المللی نفت». مجلۀ مطالعات حقوق انرژی، دورۀ 1، شمارۀ 2، ص 235-217.
2. سلیمی ترکمانی، حجت (1397). «حق بر توسعه به‌مثابه حقی بشری در گسترۀ حقوق بین‌الملل انرژی». مجلۀ مطالعات حقوق انرژی، دورۀ 4، شمارۀ 2، ص 292-271.
3. صالحی، جواد (1396). «اعمال صلاحیت در حقوق بین‌الملل دریاها در تقابل میان اصل آزادی دریانوردی و حق حفاظت از تأسیسات فراساحلی». فصلنامۀ اقیانوس‌شناسی، سال 8، شمارۀ 32، ص 30-21.
4. ____ (1398). «مسئولیت جبران خسارت به محیط زیست منطقۀ اعماق دریاها در حقوق بین‌الملل عرفی و رویکرد متناقض شعبۀ حل اختلاف بستر دریاها». فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 49، شمارۀ 1، ص 211-195.
5. عرب‌اسدی، شیما؛ رنجیریان، امیرحسین (1397). «نگرانی‌های مشترک بشری: از پدیداری تا تکامل در حقوق بین‌الملل محیط زیست». فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 48، شمارۀ 2، ص 418-399.
6. مشهدی، علی؛ شاه‌حسینی، عطیه (1395). «پیشگیری از خسارات زیست‌محیطی در پرتو طرح 2001 کمیسیون حقوق بین‌الملل مبنی بر پیشگیری از آسیب فرامرزی ناشی از فعالیت‌های خطرناک». فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 46، شمارۀ 2، ص 295-273.
7. موسوی، فضل‌الله؛ آرش‌پور، علیرضا (1394). «جایگاه اصل احتیاطی در حقوق بین‌الملل محیط زیست». فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 45، شمارۀ 2، ص 179-167.
8. میرمحمدی، مصطفی؛ جهانی‌پور، محمدرضا (1396). «اصول توسعۀ پایدار در رویۀ دیوان بین‌المللی دادگستری و دادگاه بین‌المللی حقوق دریاها». نشریۀ مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 8، شمارۀ 1، ص 819-799.
ب) خارجی
- Books and Articles
9. Azaria, Danae (2015). Treaties on Transit of Energy via Pipelines and Countermeasures. Oxford University Press.
10. Erickson, Peter; Michael, Lazarus (2014). “Impact of the Keystone XL Pipeline on Global Oil Markets and Greenhouse Gas Emissions”. Nature Climate Change, Vol. 4, pp. 778-781.
11. Karch, Lukas; Erika Skvarekova; Artur Kawicki (2018). “Environmental and Geological Impact Assessment Within a Project of the North-South Gas Interconnections in Central Eastern Europe”. Acta Montanistica Slovaca, Vol. 23, pp. 26-38.
12. Kwiatkowska, B (2010). Decisions of the World Court Relevant to the UN Convention on the Law of the Sea: A Reference Guide. Martinus Nijhoff.
13. Koivurova, Timo; Ismo Polonen (2010). “Transboundary Environmental Impact Assessment in the Case of the Baltic Sea Gas Pipeline”. The International Journal of Marine and Coastal Law, Vol. 25, pp. 151-181.
14. Langlet, David (2014). “Transboundary Transit Pipelines: Reflections on the Balancing of Rights and Interests in Light of the Nord Stream Project”. International and Comparative Law Quarterly, Vol. 63(4), pp. 977-995.
15. Ma, Xinmin (2019). “China and the UNCLOS: Practices and Policies”. The Chinese Journal of Global Governance, Vol. 5(1), pp. 1-20.
16. Tanaka, Yoshifumi (2019). The International Law of the Sea. 3rd edition, Cambridge University Press.
17. Vinogradov, V. Sergei (2009). “Challenges of Nord Stream: Streamlining International Legal Frameworks and Regimes for Submarine Pipelines”. German Yearbook of International Law, Vol. 52, pp. 241-292.
18. Vinogradov, Sergei; Gocke, Mete (2013). “Cross-Border and Gas Pipelines in International Law”. German Yearbook of International Law, Vol. 56, pp. 1-42.
- Documents & Resolutions
19. Cable Convention, 1884.
20. Convention on the Continental Shelf, 1958.
21. Convention on Environmental Impact Assessment in Transboundary Context, 1991.
22. Geneva Convention on the High Seas, 1958.
23. International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972.