اجرای موقت معاهدۀ منع جامع آزمایش هسته‌ای و اثر آن بر ایران

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پردیس فارابی دانشگاه تهران (قم)

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل عمومی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

در بیشتر معاهدات، به ویژه در اواخر قرن بیست و با موضوع خلع سلاح، نهاد «اجرای موقت» وجود دارد (ماده 25 معاهده حقوق معاهدات)؛ این شیوه، که پس از انعقاد معاهده و پیش از لازم‌الاجرا شدن آن تحقق می‌یابد و هدف آن برقراری تمهیدات اجرای کامل و اطمینان به اعضای معاهده با همکاری میان آنهاست، دارای چهره مقدماتی و واجد قلمروی محدود است. معاهده منع جامع آزمایش هسته‌ای، از جمله معاهدات خلع سلاح است که تاکنون لازم‌الاجرا نشده و بر اساس متن معاهده، بایستی نهاد نظارتی آن هنگام اجرای کامل، قادر به ایفای وظایف محوله باشد؛ لذا اکنون با ایجاد کمیسیون مقدماتی، بطور موقت اجرا می‏شود. با استناد به بند آخر اصل 176 قانون اساسی ایران و با عنایت به ماهیت امنیتی معاهده، مرجع داخلی تصویب اجرای موقت معاهده، برخلاف اجرای کامل آن، شورای عالی امنیت ملی کشور با تایید مقام رهبری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


الف) فارسی

  • تیلا، پروانه، «جایگاه اجرای موقت پروتکل الحاقی معاهده عدم گسترش سلاح‌های هسته‌ای در حقوق عمومی ایران»، مجله پژوهش‌های حقوقی، شمارۀ 4، پاییز و زمستان 1382.
  • حقیقی، اصغر، «مغایرت معاهده منع جامع آزمایشات هسته‌ای با امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، مجلۀ پژوهش حقوق و سیاست، شماره 6، سال چهارم، بهار و تابستان 1386.
  • زمانی، سیدقاسم (به اهتمام)، جامعۀ بین‌المللی و حقوق بین‌الملل در قرن 21 (مجموعه مقالات اهدایی به دکتر محمدرضا ضیائی بیگدلی)، تهران، شهر دانش، 1392.
  • ساعد، نادر، حقوق بین‌الملل و نظام عدم گسترش سلاح‌های هسته‌ای، تهران، شهر دانش، چ. نخست، 1384.
  • ضیایی بیگدلی، محمدرضا، حقوق بین‌الملل عمومی، چاپ سی‌ام (ویرایش جدید)، تهران، کتابخانۀ گنج دانش، 1386.
  • ضیایی بیگدلی، محمدرضا، حقوق معاهدات بین‌المللی، تهران، انتشارات گنج دانش، 1384.
  • فلسفی، هدایت‌اله، حقوق بین‌الملل معاهدات، تهران، فرهنگ نشر نو، 1379.
  • والاس، ربکا، حقوق بین‌الملل، ترجمۀ سیدقاسم زمانی و مهناز بهراملو، تهران، شهردانش، 1382.
  • هاشمی، سیدمحمد، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، ج. دوم، تهران، نشر میزان، 1383.
 

ب. انگلیسی

  • Asada, Masahiko, “CTBT: Legal Questions Arising from Its Non-entry-into-force”, Journal of Conflict and Security Law, Vol. 7, No. 1, 2002;
  • Blix, Hans, “CTBT: Going the Last Mile to Banish Nuclear Weapons Testing”, CTBT Spectrum 10, July 2007;
  • Brownlie, Ian, Principles of Public International Law, fifth ed., Clarendon Press, Oxford, 1998;
  • Dörr, Oliver & Kirsten Schmalenbach, Vienna Convention on the Law of Treaties: A Commentary, Springer-verlag, Berlin, 2012;
  • Federation of American Scientists, Article-by-article Analysis of the Comrehensive Nuclear Test-ban Treaty (2014, April 18), Retrieved from http://www.fas.org;
  • Fischer, George, the Non-proliferation of Nuclear Weapons, Trans. By: David Willey, St. Martinus Press, New York, United States, 1972;
  • Ghose, Arundhati, “Negotiating the CTBT: India's Security Concerns and Nuclear Disarmament”, Journal of International Affairs, 51, no. 1, , summer 1997;
  • Holum, John D., “The CTBT and Nuclear Disarmament – The US View”, Journal of International Affairs, 51, no. 1, Summer 1997;
  • International Atomoc Energy, About IAEA: Member States of the IAEA (2014, April 18), Retrieved from http://www.iaea.org;
  • Michie, Andrew, “The Provisional Application of Arms Control Treaties”, Journal of Conflicts & Security Law, Vol. 10, No. 3, 2005;
  • Niebruegge, Alex M., “Provisional Application of the Energy Charter Treaty: The Yukos Arbitration and the Future Place of Provisional Application in International Law”, Chicago Journal of International Law, Vol. 8, No. 1, Summer 2007, pp. 355 -376;
  • Preparatory Commission for the Comrehensive Nuclear Test-ban Treaty, the Organisation: Establishment, Purpose and Activities (2014, April 18), Retrieved from http://www.ctbto.org;
  • Wurm, Andrea, “History and Mechanism of the Article XIV Conferences”, CTBT Spectrum 10, July 2007.