جذب سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد ثبات سیاسی و اقتصادی پس از تحریم در حوزۀ انرژی به‌وسیلۀ عضویت در معاهدۀ منشور انرژی (با توجه به عضویت ناظر ایران)

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار بخش حقوق عمومی و بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز

2 کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز

چکیده

با توجه به توافق هسته‌ای میان ایران و قدرت‌های جهانی و لغو تحریم‌های اقتصادی، اینک فرصت مناسبی است که با ایجاد ثبات اقتصادی زمینۀ جذب سرمایه‌گذاری خارجی و دانش فنی به‌ویژه در حوزۀ انرژی را فراهم کرد. ایران می‌تواند با عضویت دائمی در معاهدۀ منشور انرژی به‌منزلۀ معاهده‌ای جامع در تنظیم روابط میان دولت‌های تولید و مصرف‌کنندۀ انرژی به اهداف ذکرشده دست یابد و ضمن تأمین منافع حاکمیتی ناشی از ذخایر نفت‌ و ‌گاز، به صورت توأمان، نیاز این حوزه به منابع مالی و فنی سرمایه‌گذاری خارجی و نیاز متقابل سرمایه‌گذار به تضمین حقوق سرمایه‌گذاری‌اش را تأمین کند. از طرف دیگر، از قراردادهای ایران براساس این معاهده حمایت شده است و از اعمال تحریم علیه ایران و منع ورود سرمایه‌گذاری خارجی جلوگیری خواهد شد. در این مقاله توضیح داده خواهد شد که چگونه ایران می‌تواند با اصلاحات جزئی در قوانین بدون خدشه بر حاکمیت بر منابع، از مزایای عضویت در این پیمان حقوقی بین‌المللی بهره‌مند شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


1. فارسی

الف) کتاب‌ها

دالزر، رودلف و شروئر، کریستف (1393). اصول حقوق بین‌الملل سرمایه‌گذاری، مترجمان قاسم زمانی و به‌‌آذین حسیبی، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.

دهقانی، تورج (1393). سرمایه‌گذاری و تأمین مالی پروژه‌های نفت و گاز، جلد اول، تهران: مؤسسۀ مطالعات بین‌المللی انرژی.

شیروی، عبدالحسین (1391). حقوق تجارت بین‌الملل، تهران: سازمان مطالعات و تدوین کتب علوم انسانی.

-------- (1393). حقوق نفت و گاز، تهران: میزان.

صحرانورد، اسدالله (1393). آثار حقوقی الحاق ایران به پیمان منشور انرژی در حوزۀ نفت و گاز، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.

ب) مقالات

افتخارجهرمی، گودرز (1371-1372). «دیوان داوری دعاوی ایران–ایالات متحده و عملکرد آن در قلمروی حقوق بین‌الملل»، مجلۀ حقوقی دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، شمارۀ 16 و 17، 108-110.

آ.آ.فتوروس (1373). «چشم‌انداز انعقاد یک عهدنامۀ عمومی بین‌المللی دربارۀ سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی»، ترجمۀ امیرمسعود میرفخرایی، مجلۀ حقوقی دفتر خدمات حقوقی، جلد 1، شمارۀ 23، 101.

صادقی، محسن و غفاری‌فارسانی، بهنام (1390). «حل اختلافات سرمایه‌گذاری در معاهدۀ منشور انرژی و آثار حقوقی الحاق ایران به آن»، مجموعه مقالات نخستین همایش ملی حقوق انرژی، مؤسسۀ انتشارات دادگستر، چاپ اول.

کونگ‌یان، کای (1388). «اثر معاهدات سرمایه‌گذاری بین‌المللی بر قواعد حقوق بین‌الملل عرفی»، ترجمۀ حجت سلیمی ترکمانی، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، نشریۀ مرکز امور حقوقی بین‌المللی ریاست جمهوری، سال بیست و ششم، شمارۀ 41.

مردانی، نادر و بهمنی، حمیده (1394). «حق مستقیم سرمایه‌گذار خارجی در اقامۀ ‌دعوا علیه دولت میزبان براساس مکانیزم حل‌وفصل اختلافات معاهدۀ منشور انرژی»، فصل‌نامۀ تحقیقات حقوقی، شمارۀ 67.

منیرالزمان، ا.ف.م (1378). «قراردادهای دولت با بیگانگان مسئلۀ یک‌جانبۀ قرارداد توسط دولت در حقوق بین‌الملل معاصر»، ترجمۀ محمدجواد میرفخرایی، مجلۀ حقوقی، نشریۀ دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، شمارۀ 24.

هاشمیان، مسعود و طارم‌سری، مسعود (1384). «متن معاهدۀ منشور انرژی و ضمائم آن»، مؤسسۀ مطالعات بین‌المللی انرژی، چاپ اول، تهران.

روزنامۀ رسمی، شمارۀ 18875 مورخ 25/9/1388.

روزنامۀ رسمی، شمارۀ 19269، مورخ 8/2/1390.

2. انگلیسی

 

A) Book

Energy Charter Treaty secretariat (2003-2006). The Energy Charter Treaty, A readers Guide, first edition, Brussels.

Energy Charter Secretariat (2006). Annual Report, first edition, Brussels.

Haghighi, S, Sanam (2007). Energy Security, The External Legal Relations of the European Union with Major Oil and Gas Supplying Countries, Hart Publishing, Oxford Portland, Oregon, first edition, 203.

Hashemi, Abbas (2004). International Oil Companies Contractual Rights under oil agreements, Overview of the leading international decisions, Workshop of experts from OPEC members states on upstream petroleum contracts, Margarita Island, Venezuela, 23-24 Nov.

 

B) Articles

Gaillard, Emmanuel (2005). "Energy Charter Treaty", International Centre for Settlement Decision New York, Law Journal, April.

Hober, Kaj. "Oxford Journals", Journal of International Dispute Settlement, vol.1, Issue1,153-190.

T.Wälde (1996). Investment Arbitration under the Energy Charter Treaty From Dispute Settlement to Treaty Implementation.

 

C) Cases

Energy Charter Treaty. http://www.encharter.org

OPEC, Annual Statistical Bulletin, 2012.

UN General Assembly Resolution. 3281 (XXIX), 12 December 1962,UNGA/Res/1803 (XVII) 14 December 1962, UNGA/Res/ 2158 (XXI) 25 November 1966, UNGA/Res/ 3171 (XXVIII) 17 December 1973, Declaration on the Establishment of a New International Economic Order; UNGA/Res/ 3201 (S-VI) 1 May 1974, The Charter if Economic Rights and Duties of States; UNGA/Res/ 3281 (XXIX) 12 December 1974.