بررسی امکان تعدیل قراردادهای پیمانکاری نفتی در شرایط اعمال تحریم اقتصادی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد و مدیریت انرژی دانشکدۀ نفت تهران، دانشگاه صنعت نفت

2 کارشناسی ارشد حقوق دانشکدۀ فقه و حقوق دانشگاه مذاهب اسلامی تهران

10.22059/jrels.2020.295259.337

چکیده

تعدیل قضایی قراردادهای پیمانکاری نفتی در شرایط اعمال تحریم از مفاهیم حقوقی- اقتصادی است که در نتیجۀ تحریم­های اخیر حادث شده است. با توجه به مفاهیم حقوقی و اقتصادی ارائه شده برای تعدیل قرارداد در شرایط اعمال تحریم، به نظر می­رسد کاهش ارزش نفت مبنای مناسبی است. اما تعدیل قضایی قراردادها در نظام حقوقی ایران، جز در موارد خاص و استثنایی مورد پذیرش قرار نگرفته است. کاهش ارزش نفت نیز با توجه به ماهیت آن ضمان­آور و قابل جبران است. اما نکتۀ مهم این است که قبل از بررسی تعدیل، امکان حفظ قرارداد با همان ماهیت قبلی وجود داشته باشد. بنابراین، ممکن است در برخی موارد تعدیل قابل توجیه نباشد. با توجه به نبود نظام جامع قراردادهای اداری در حقوق ایران و نامشخص بودن جایگاه عوامل پیدایش تعدیل در قراردادهای اداری، تعدیل قضایی قراردادهای پیمانکاری نفتی در شرایط اعمال تحریم، موضوعی بحث­برانگیزتر است که ابعاد آن در این مقاله بررسی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
1. ابن­منظور، محمد بن مکرم (۱۴۰۵). لسان­العرب. قم، نشر ادب الحوزه.
2. ابراهیمی، سید نصرالله؛ اویارحسین، شادی (۱۳۹۱). «آثار تحریم بر اجرای قراردادهای بازرگانی بین­المللی از منظر فورس­ماژور». دوفصلنامۀ دانش حقوق مدنی، شمارۀ ۱، ص 18-2. 
3. اﺳﻤﺎﻋﯿﻠﯽ ﻫﺮﯾﺴﯽ، اﺑﺮاﻫﯿﻢ (1393). ﺣﻘﻮق ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ. تهران، دادﮔﺴﺘﺮ.
4. الزبیدی، مرتضی (۱۴۱۴). تاج العروس. مصحح علی شیری، جلد هفتم، بیروت، دارالفکر.
5. انصاری، مرتضی (۱۴۱۵). مکاسب. جلد پنجم، قم، تراث الشیخ الأعظم.
6. ایوانز، گراهام؛ نونام، جفری (۱۳۸۱). فرهنگ روابط بین­الملل. ترجمۀ حمیرا مشیرزاده و حسین شریفی طرازکوهی، چاپ دوم، تهران، نشر میزان.
7. بیگدلی، سعید (۱۳۹۴). تعدیل قرارداد. تهران، نشر میزان.
8. جوهری، اسماعیل بن حماد (۱۴۰۴). صحاح­اللغه. مصحح احمد عبدالغفور عطار، جلد دوم، چاپ سوم، بیروت، دارالعلم للملابین.
9. دهخدا، علی­اکبر (۱۳۷۷). لغت­نامه، جلد ۶، ۹ و ۲۲، تهران، مؤسسۀ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
10. رحیمی، حبیب­الله؛ علیزاده، سعید (۱۳۹۶). «ماهیت و مبنای تعدیل در قراردادهای پیمانکاری در حقوق ایران و فیدیک». فصلنامۀ پژوهش حقوق خصوصی، شمارۀ ۶، ص 175-147.
11. شفایی، محمدرضا (۱۳۷۶). بررسی تطبیقی نظریۀ تغییر اوضاع­واحوال در قراردادها. تهران، نشر ققنوس.
12. طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن (۱۳۶۴). تهذیب الأحکام فی شرح المقنعه للشیخ المفید رضوان الله علیه. مصحح حسن خرسان، جلد چهارم، چاپ چهارم، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
13. ظریف، محمدجواد؛ میرزایی، سعید (۱۳۷۶). «تحریم­های یک­جانبۀ آمریکا علیه ایران». مجلۀ سیاست خارجی، شمارۀ 41، ص 108-91.
14. قاسم­زاده، سیدمرتضی (۱۳۸۲). «جواز تفسیر در پوشش تعدیل و منع در پوشش آن». مدرس، شمارۀ 7 (1)، ص 146-133.
15. قمی، میرزا ابوالقاسم (۱۳۷۱). جامع الشتات. ترجمۀ مرتضی رضوی، جلد سوم، تهران، مؤسسۀ کیهان.
16. کاتوزیان، ناصر (۱۳۹۳). قواعد عمومی قراردادها. جلد ۱ و۳، تهران، سهامی انتشار.
17. محمدی، ابوالحسن (۱۳۹۵). قواعد فقه. تهران، نشر میزان.
18. مرادی، خدیجه (۱۳۹۲). «تحلیل مبانی تعدیل قضایی در حقوق ایران و فقه امامیه». مجلۀ تخصصی فقه و مبانی حقوق اسلامی، شمارۀ 46 (2)، ص 344-321.
19. مکارم شیرازی، ناصر (۱۴۱۱). قواعدالفقهیه. جلد سوم، قم، منشورات مدرسه الامام امیرالمؤمنین.
20. نجفی، حسن (۱۳۶۲). جواهرالکلام فی شرح شرایع­الاسلام. مصحح عباس قوچانی، جلد ۲۲، چاپ هفتم، بیروت، دارالحیاء التراث العربی.
21. نوروزی خیابانی، مهدی (۱۳۹۴). فرهنگ جامع لغات و اصطلاحات سیاسی. تهران، نشر نی.
22. هاشمی شاهرودی، سید محمود (1378). «احکام فقهی ارزش پول». فصلنامۀ فقه اهل بیت (ع)، شمارۀ 27 (1)، ص 11-5.
ب) انگلیسی
23. Dargahi, Borzou (16 Feb, 2010). “ Clinton’s offer New Tactic in Iran sanctions”. available at:https://www.tuscaloosanews.com/article/DA/20100216/News/606110647/TL?template=ampart
24. Robert A. Hillman (1987). “Court Adjustment of Long-Term Contracts: An Analysis Under Modern Contract Law”. Duke Law Journal, pp 1-33.